لوله‌های درزدار یکی از پرکاربردترین انواع لوله‌های فلزی هستند که به دلیل فرآیند تولید ساده‌تر و قیمت مناسب‌تر، در پروژه‌های مختلف ساختمانی، صنعتی و گازرسانی استفاده می‌شوند. این لوله‌ها از ورق‌های فولادی ساخته می‌شوند و در فرآیند تولید آن‌ها، لبه‌های ورق به یکدیگر متصل و جوشکاری خواهند شد. لوله‌های درزدار به دلیل انعطاف‌پذیری در تولید، در سایزها و ضخامت‌های متنوعی قابل عرضه هستند و برای کاربردهای مختلف از انتقال سیالات تا ساخت سازه‌های فلزی استفاده می‌شوند. در این مطلب از مشاوران آهن، با ما همراه باشید تا در مورد لوله‌های درزدار توضیح دهیم و انواع آن را بررسی کنیم.

لوله درزدار چیست؟

لوله درزدار نوعی لوله فلزی است که با استفاده از ورق‌های فولادی تولید می‌شود. در این روش، ورق فولادی به شکل استوانه خم شده و لبه‌های آن به کمک فرآیندهای جوشکاری به یکدیگر متصل می‌شوند. به همین دلیل، خط جوش یا «درز» در سطح لوله قابل مشاهده است و به همین دلیل به آن «لوله درزدار» می‌گویند.

لوله‌های درزدار به دلیل فرآیند تولید ساده‌تر، قیمت مقرون‌به‌صرفه‌تری نسبت به لوله‌های بدون درز دارند و به همین دلیل برای استفاده در پروژه‌های مختلف ساختمانی، صنعتی، گازرسانی و انتقال آب بسیار محبوب هستند. این لوله‌ها در اندازه‌ها و ضخامت‌های گوناگون تولید می‌شوند و برای کاربردهایی که نیاز به مقاومت بسیار بالا ندارند، انتخابی عالی به شمار می‌روند.

یکی از روش‌های رایج تولید لوله‌های درزدار، جوشکاری مقاومت الکتریکی (ERW) است. در این روش، لوله با دقت بالا تولید شده و در برابر فشارهای متعادل مقاوم است. همچنین، برای کاربردهای سنگین‌تر مانند انتقال سیالات پر فشار یا مواد شیمیایی، از روش‌هایی مانند جوشکاری زیرپودری استفاده می‌شود که درزهای جوشکاری شده را تقویت می‌کند.

با وجود کارایی بالا، این نوع لوله‌ها در برابر عوامل محیطی مانند رطوبت یا خوردگی آسیب‌پذیر هستند. به همین دلیل، اغلب با پوشش‌های محافظ یا گالوانیزه عرضه می‌شوند تا دوام بیشتری داشته باشند. لوله‌های درزدار در صنایع مختلفی از جمله ساختمان‌سازی، نفت و گاز، و حمل و نقل سیالات به کار می‌روند. انتخاب نوع مناسب لوله درزدار به عواملی مانند فشار کاری، شرایط محیطی و هزینه‌های پروژه بستگی دارد.

برای اطلاعات بیشتر در مورد لوله، مقاله لوله چیست را مطالعه کنید.

ویژگی‌های لوله درزدار

لوله‌های درزدار به دلیل نوع فرآیند تولید و مواد اولیه‌ای که در ساخت آن‌ها استفاده می‌شود، ویژگی‌های منحصربه‌فردی دارند. در ادامه، مهم‌ترین ویژگی‌های لوله‌های درزدار را بررسی می‌کنیم:

قیمت اقتصادی: به دلیل فرآیند تولید ساده‌تر و استفاده از جوشکاری، لوله‌های درزدار قیمت پایین‌تری نسبت به لوله‌های بدون درز دارند. این ویژگی باعث شده است این لوله‌ها انتخابی مقرون‌به‌صرفه برای پروژه‌هایی با بودجه محدود باشند.
تولید در سایزها و ضخامت‌های متنوع: این لوله‌ها در اندازه‌های مختلف از نظر قطر و ضخامت تولید می‌شوند. این تنوع امکان استفاده از آن‌ها در پروژه‌های متنوع، شامل خطوط انتقال سیالات تا سازه‌های فلزی وجود دارد.
فرآیند تولید سریع و انبوه: فرایند تولید لوله‌های درزدار به روش جوشکاری، سرعت بالایی دارد و می‌توان به صورت انبوه آن‌ها را تولید کرد.
قابلیت پوشش‌دهی برای مقاومت بیشتر: لوله‌های درزدار قابلیت گالوانیزه شدن یا استفاده از پوشش‌های محافظ را دارند. این پوشش‌ها مقاومت لوله را در برابر خوردگی و زنگ‌زدگی افزایش می‌دهند و طول عمر آن را بیشتر می‌کنند.
کاربردهای گسترده: این لوله‌ها برای انتقال آب، گاز، مواد شیمیایی، و همچنین در ساخت سازه‌های فلزی و اسکلت ساختمان‌ها استفاده می‌شوند.
امکان سفارشی‌ سازی: با توجه به نیاز پروژه، می‌توان لوله‌های درزدار را با ویژگی‌های خاص مانند ضخامت بیشتر، طول سفارشی یا جوشکاری تقویت ‌شده تولید کرد.
مقاومت مناسب در فشارهای معمول: لوله‌های درزدار، به‌ویژه انواع تولید شده با روش ERW، مقاومت خوبی در برابر فشارهای متعادل دارند و در بسیاری از سیستم‌های انتقال سیالات عملکرد مطلوبی از خود نشان می‌دهند.

انواع لوله درزدار

لوله‌های درزدار انواع مختلفی دارند. در ادامه، انواع لوله‌های درزدار و جزئیات هر کدام را دقیق توضیح می‌دهیم.

لوله درز مستقیم (Straight Seam Pipe)

این نوع لوله رایج‌ترین نوع لوله درزدار است که از خم شدن ورق فولادی به شکل استوانه و جوش دادن لبه‌های آن به صورت مستقیم تولید می‌شود. برای تولید این لوله از روش جوشکاری مقاومت الکتریکی (ERW) یا جوشکاری زیرپودری (SAW) برای اتصال لبه‌های ورق استفاده می‌شود. ویژگی‌های لوله درز مستقیم به شرح زیر است:

خط جوش به صورت مستقیم در امتداد طول لوله قرار دارد.
روش تولید ساده‌تر و سریع‌تر است.
قابلیت تولید در قطرها و ضخامت‌های مختلف وجود دارد.

کاربردهای این نوع لوله‌ها به شرح زیر است:

سیستم‌های انتقال آب، گاز و سیالات در فشارهای متوسط.
استفاده در سازه‌های فلزی و داربست‌ها.
صنایع کشاورزی و ساخت سیستم‌های آبیاری.

لوله اسپیرال (Spiral Welded Pipe)

این نوع لوله با پیچاندن ورق فولادی به صورت مارپیچ و جوشکاری درزهای آن تولید می‌شود. در تولید این لوله ورق فولادی به شکل مارپیچ پیچیده شده و درزهای آن از داخل و خارج جوشکاری می‌شوند. ویژگی‌های لوله اسپیرال به شرح زیر است:

خط جوش به صورت مارپیچ دور لوله قرار می‌گیرد.
قابلیت تولید در قطرهای بزرگ‌تر نسبت به لوله‌های درز مستقیم.
استحکام بالا در برابر فشارهای محیطی و داخلی.
هزینه تولید نسبتاً کمتر برای قطرهای بزرگ.

کاربردهای لوله اسپیرال شامل موارد زیر هستند:

انتقال سیالات با فشارهای پایین تا متوسط، مانند خطوط انتقال آب و فاضلاب.
استفاده در خطوط لوله نفت و گاز با قطرهای بالا.
سازه‌های بزرگ صنعتی و مهندسی.

لوله درزدار گالوانیزه (Galvanized Welded Pipe)

این لوله‌ها پس از تولید به روش درز مستقیم یا اسپیرال، با پوشش گالوانیزه (روی) پوشانده می‌شوند تا در برابر خوردگی مقاوم شوند. در فرایند تولید لوله درزدار گالوانیزه، ابتدا لوله تولید شده و سپس با روش گالوانیزه گرم یا سرد، پوشش داده می‌شود. ویژگی‌های لوله درزدار گالوانیزه به شرح زیر است:

مقاومت بالا در برابر زنگ‌زدگی و رطوبت.
عمر طولانی در شرایط مرطوب و محیط‌های خورنده.

این نوع لوله‌ها کاربردهای زیر را دارند:

سیستم‌های انتقال آب آشامیدنی و صنعتی.
پروژه‌های ساختمانی در مناطق با رطوبت بالا.
حصارکشی و سازه‌های فلزی خارجی.

لوله درزدار صنعتی (Industrial Welded Pipe)

این نوع لوله‌ها معمولاً با ضخامت‌های بیشتر و جوشکاری تقویت ‌شده تولید می‌شوند. ویژگی‌های لوله درزدار صنعتی به شرح زیر است:

استحکام و دوام بالا.
قابلیت استفاده در محیط‌های با فشار و دمای بالا.

کاربردهای لوله درزدار صنعتی شامل موارد زیر است:

صنایع نفت و گاز.
سیستم‌های انتقال مواد شیمیایی و سیالات سنگین.
ساخت تجهیزات صنعتی مانند مخازن و مبدل‌های حرارتی.

لوله درزدار با پوشش پلی‌اتیلن (PE Coated Welded Pipe)

این نوع لوله‌ها برای مقاومت بیشتر در برابر عوامل محیطی، با لایه‌ای از پلی‌اتیلن پوشش داده می‌شوند. در تولید این لوله‌ها پس از تولید لوله، لایه پلی‌اتیلن به‌صورت اکستروژن یا پوشش حرارتی روی آن اعمال می‌شود. ویژگی‌های لوله درزدار با پوشش پلی‌اتیلن به شرح زیر است:

مقاومت بالا در برابر خوردگی و مواد شیمیایی.
مناسب برای دفن در زیر خاک یا انتقال مواد خورنده.

این لوله‌ها کاربردهای زیر را دارند:

خطوط لوله زیرزمینی.
انتقال آب، نفت و گاز در شرایط محیطی سخت.

لوله درزدار API

این لوله‌ها مطابق با استاندارد API (American Petroleum Institute) تولید می‌شوند و برای مصارف خاص طراحی شده‌اند. ویژگی‌های لوله درزدار API به شرح زیر است:

استحکام و دقت بالا در تولید.
مناسب برای انتقال نفت، گاز و مواد شیمیایی در فشارهای بالا.
دارای گواهینامه‌های کیفی بین‌المللی.

لوله درزدار API کاربردهای زیر را دارند:

خطوط انتقال نفت و گاز.
صنایع پتروشیمی و پالایشگاهی.

لوله درزدار تزئینی (Decorative Welded Pipe)

این لوله‌ها معمولاً از جنس استیل یا آلیاژهای مقاوم تولید می‌شوند و جنبه‌های زیبایی در آن‌ها اهمیت دارد. ویژگی‌های لوله درزدار تزئینی شامل موارد زیر است:

سطح صاف و پرداخت‌ شده.
قابلیت استفاده در محیط‌های داخلی و خارجی.

این لوله‌ها کاربردهای زیر را دارند:

نرده‌ها و حفاظ‌های تزئینی.
تجهیزات معماری و دکوراسیون داخلی.

لوله‌های درزدار با جوشکاری تقویت ‌شده

این لوله‌ها برای تحمل فشارها و تنش‌های بیشتر، با روش‌های جوشکاری پیشرفته تولید می‌شوند. ویژگی‌های لوله‌های درزدار با جوشکاری تقویت ‌شده به شرح زیر است:

استحکام بالاتر در محل جوش.
مناسب برای انتقال سیالات با فشار بالا.

این نوع لوله‌ها کاربردهای زیر را دارند:

خطوط انتقال گاز و نفت با فشار بالا.
صنایع سنگین و خطوط لوله طولانی.

کاربردهای لوله درزدار چیست؟

لوله‌های درزدار به دلیل ویژگی‌های فنی، تولید آسان، و قیمت مناسب، در صنایع مختلف کاربرد دارند. این نوع لوله‌ها در شرایط کاری مختلف قابل استفاده هستند و مهم‌ترین کاربردهای آن به شرح زیر است:

انتقال سیالات: لوله‌های درزدار برای انتقال آب، گاز، و سیالات نفتی در سیستم‌های مختلف به کار می‌روند. استفاده از این لوله‌ها در خطوط لوله شهری و صنعتی برای گازرسانی و انتقال آب بسیار رایج است.
ساختمان‌سازی: در پروژه‌های ساختمانی، از لوله‌های درزدار برای ساخت اسکلت فلزی ساختمان‌ها، داربست‌ها و سازه‌های موقت استفاده می‌شود. استحکام مناسب و وزن نسبی کم، این لوله‌ها را به انتخابی محبوب در این حوزه تبدیل کرده است.
صنایع نفت و گاز: در صنایع نفت و گاز، از لوله‌های درزدار برای خطوط انتقال مواد نفتی در فشارهای معمول استفاده می‌شود. در پروژه‌هایی که فشار و شرایط کاری نه زیاد و نه کم باشد، این لوله‌ها گزینه‌ای اقتصادی هستند.
سیستم‌های تهویه و حرارتی: لوله‌های درزدار در سیستم‌های گرمایشی و تهویه مطبوع (HVAC) برای انتقال هوا و مایعات خنک‌کننده یا گرم‌کننده به کار می‌روند.
صنایع خودروسازی: در خودروسازی، این لوله‌ها در تولید قطعاتی مانند اگزوزها، شاسی‌ها، و برخی اجزای مکانیکی دیگر به کار می‌روند.
ساخت لوازم خانگی: در برخی لوازم خانگی مانند بخاری‌های گازی و تجهیزات گرمایشی از لوله‌های درزدار در ساختار داخلی آن‌ها استفاده می‌شود.
سیستم‌های آبیاری و کشاورزی: در پروژه‌های کشاورزی و آبیاری، این لوله‌ها برای انتقال آب به زمین‌های کشاورزی و ساخت سیستم‌های زهکشی استفاده می‌شوند.
سازه‌های صنعتی و مهندسی: در صنایع مهندسی و ساخت تجهیزات صنعتی، از لوله‌های درزدار برای تولید پایه‌ها، ستون‌ها و قطعات سازه‌ای استفاده می‌شود.

استانداردهای تولید لوله درزدار

لوله‌های درزدار برای اطمینان از کیفیت، ایمنی و کارایی، باید مطابق با استانداردهای مشخصی تولید شوند. این استانداردها ویژگی‌های مکانیکی، شیمیایی، ابعادی و فرآیندهای تولید را تعیین کرده و تضمین می‌کنند که لوله‌ها برای کاربردهای مختلف مناسب باشند. مهم‌ترین استانداردهای تولید لوله‌های درزدار به شرح زیر هستند:

استاندارد API (American Petroleum Institute)

این استاندارد شامل API 5L است که برای لوله‌های فولادی مورد استفاده در انتقال نفت، گاز و آب در خطوط لوله کاربرد دارد. نوع دیگر آن استاندارد API 5CT است که مخصوص لوله‌های جداری و حفاری در صنعت نفت و گاز خواهد بود.

استاندارد ASTM (American Society for Testing and Materials)

یکی از پرکاربردترین استانداردها برای لوله‌های فولادی کربنی با درز جوش ASTM A53 است. استاندارد ASTM A252 برای لوله‌های مورد استفاده در سازه‌های فلزی و مهندسی مانند شمع‌های فولادی به کار می‌رود. استاندارد ASTM A500 نیز برای لوله‌های سازه‌ای در کاربردهای معماری و ساختمانی تعریف شده است.

استاندارد ISO (International Organization for Standardization)

این استاندارد شامل ISO 3183 است و ویژگی‌های فنی لوله‌های فولادی در صنعت نفت و گاز را مشخص می‌کند. تمرکز آن بر کیفیت و یکپارچگی جوش است و استانداردهای تست‌های مکانیکی و شیمیایی را تعیین می‌کند.

استاندارد EN (European Standards)

استاندارد EN 10217 مربوط به لوله‌های فولادی جوشی برای فشارهای متوسط و بالا است. EN 10219 نیز برای لوله‌های جوش داده شده سرد و سازه‌های فلزی کاربرد دارد.

استاندارد JIS (Japanese Industrial Standards)

شامل استاندارد JIS G3444 است که برای لوله‌های سازه‌ای فولادی تعریف شده و بیشتر در پروژه‌های ساختمانی کاربرد دارد. استاندارد JIS G3452 نیز مربوط به لوله‌های فولادی گالوانیزه و لوله‌های انتقال آب و گاز در فشار پایین است.

استاندارد DIN (Deutsches Institut für Normung)

شامل استانداردهای DIN 1626 و DIN 17120 است. این استانداردها برای لوله‌های فولادی جوشکاری شده با درز مستقیم و مارپیچ در صنایع مختلف به کار می‌روند.

استاندارد ملی ایران (ISIRI)

استاندارد ملی ایران شامل ISIRI 3765 است که مشخصات لوله‌های فولادی برای انتقال گاز طبیعی در خطوط لوله را تعیین می‌کند. استاندارد ISIRI 3360 نیز برای لوله‌های فولادی جوشی با درز مستقیم که در فشارهای پایین استفاده می‌شوند کاربرد دارد.

سخن پایانی

لوله‌های درزدار به دلیل ویژگی‌های متنوع، فرآیند تولید ساده‌تر و قیمت مناسب‌تر، جایگاه ویژه‌ای در صنایع مختلف دارند. این لوله‌ها با استفاده از فناوری‌های پیشرفته و رعایت استانداردهای ملی و بین‌المللی تولید می‌شوند که تضمین‌کننده کیفیت و عملکرد مطلوب آن‌ها در شرایط کاری مختلف است.

تنوع در انواع لوله‌های درزدار، از جمله لوله‌های درز مستقیم، اسپیرال، گالوانیزه و پوشش‌دار باعث شده است برای مصارف مختلفی مانند انتقال سیالات، ساخت سازه‌های فلزی، و استفاده در صنایع نفت و گاز به کار گرفته شوند. رعایت استانداردهای معتبری همچون API ،ASTM و ISO، تضمینی برای ایمنی و دوام این محصولات در کاربردهای حساس است.

انتخاب نوع و استاندارد مناسب لوله درزدار باید با دقت و با توجه به نیازهای پروژه، شرایط محیطی و بودجه انجام شود. استفاده از محصولات باکیفیت و مطابق با استانداردها، نه‌تنها هزینه‌های نگهداری و تعمیرات را کاهش می‌دهد، بلکه ایمنی و کارایی پروژه را نیز بهبود می‌بخشد. پس برای انتخاب لوله مناسب کافی است با شماره ۸۹۹۱۰-۰۳۱ تماس بگیرید و مشاوره تخصصی رایگان دریافت کنید. همچنین می‌توانید با بررسی کانال تلگرام مشاوران آهن قیمت‌ها را روزانه دریافت کنید.

لوله درزدار چیست؟ بررسی انواع لوله درزدار