پیش فاکتور خالی است.
برق یارانهای در خدمت رمزارزها؛ تهدید پنهان برای تولید فولاد ایران
قطعی برق برای کارخانههای فولاد یک خطر بزرگ است؛ زنجیره تأمین متوقف میشود، خطوط تولید از حرکت میافتد و خسارتهای مالی بزرگی به بخش صنعت وارد میشود. اما پشت پرده این بحران خاموش، «افعی برقخوار» جدیدی پنهان شده است؛ دستگاههای ماینر رمزارز که بدون مجوز و با سوءاستفاده از برق یارانهای، روز و شب مشغول استخراج هستند. ماجرا وقتی نگرانکنندهتر میشود که بدانید بیش از ۵۰ درصد این ماینرها در نواحی صنعتی فعالیت میکنند؛ همان جایی که کارخانههای فولاد ایران، نیاز به انرژی پایدار دارند.
اما سوال اینجاست چرا خاموشیها به فولادسازان ضربه میزند؟ و آیا فعالیت غیرقانونی ماینرها، ریشهی ناترازی واقعی است یا فقط یک بهانه است؟
ماینرها، بلای جان تولید صنعتی
دستگاههای ماینر با هدف استخراج ارز دیجیتال، از برق بهعنوان «سوخت اصلی» استفاده میکنند. اما مسئله وقتی حاد میشود که این دستگاهها بهصورت غیرمجاز و در دل مناطق صنعتی نصب شده باشند؛ مناطقی که دولت برای توسعه تولید و اشتغال، برق یارانهای در اختیارشان قرار داده است.
- طبق گزارش توانیر، بیش از ۵۰ درصد ماینرها در مناطق صنعتی فعالیت دارند.
- برخی حتی در کنار چاههای کشاورزی، پرورش ماهی یا سردخانههای مواد غذایی نصب شدهاند.
- این مزارع ماینینگ مخفیانه، برق مصرف میکنند بدون اینکه مالیاتی بدهند یا مجوزی داشته باشند.
تأثیر قطعی برق بر صنعت فولاد؛ خاموشیهایی با هزینه سنگین
بازار فولاد یکی از مصرفکنندگان عمده انرژی در کشور است. عملیاتهایی مثل ذوب، ریختهگری، نورد و کنترل کیفیت به برق وابسته هستند. حالا تصور کنید بهدلیل افزایش غیرمنتظره مصرف برق توسط ماینرها، خاموشیهای مقطعی یا محدودیت مصرف بر فولادسازان تحمیل شود.
نتیجه چیست؟
- توقف خطوط تولید در ساعات اوج مصرف
- تحمیل هزینههای سنگین راهاندازی مجدد کورهها
- تأخیر در تحویل به مشتریان داخلی و صادراتی
- افت کیفیت محصول به دلیل توقفهای مکرر
- افزایش قیمت تمامشده فولاد در بازار
ماینرها، مقصر واقعی یا بهانه پوششی؟
برخی کارشناسان معتقدند که سهم واقعی ماینرها در ناترازی برق کشور کمتر از ۲ درصد است. این در حالی است که وزارت نیرو مصرف آنها را در حدود ۱۷۰۰ مگاوات تخمین زده که تقریباً معادل مصرف شهری مانند مشهد است. این اختلاف نظرها نشان میدهد که شاید تمام بار ناترازی برق نباید تنها به گردن استخراج رمزارز انداخته شود.
اما مسئله مهم برای بازار فولاد این است که حتی ۲ درصد مصرف غیرقانونی، در فصل اوج گرما، میتواند تأثیر مخرب بر تولید صنعتی بگذارد.
برق یارانهای؛ سکوی پرتاب سودجویان و مانع توسعه تولید
در کشورهایی که قیمت برق واقعی است، استخراج ارز دیجیتال محدودیت اقتصادی دارد. اما در ایران، استفاده از برق صنعتی ارزان و خانگی یارانهای، ماینینگ را بسیار سودآور و جذاب کرده است. این باعث شده که بسیاری از فعالان صنعتی بهجای ادامه تولید، وارد حوزه رمزارز شوند.
نتیجه برای بازار فولاد:
- خروج سرمایه از صنعت به سمت بازارهای سوداگرانه رمزارز
- کاهش تولید داخلی فولاد و افزایش واردات
- نوسانات قیمتی شدید در بازار مصالح ساختمانی
هزینه خنک سازی؛ چرا تابستان برای فولادسازان بحران زا است؟
دستگاههای ماینینگ، نهتنها خودشان برق میسوزانند، بلکه برای خنک نگهداشتن محیط اطرافشان در تابستان، مصرف برق مضاعفی دارند. این فشار بیشتر بر شبکه برق، دقیقاً در همان ماههایی اتفاق میافتد که کارخانههای فولاد در اوج تولید برای بازار مسکن هستند.
این یعنی:
رقابت مستقیم و ناخواسته بین ماینرها و فولادسازها برای دریافت انرژی، در بدترین زمان ممکن
ماینینگ غیرمجاز، فقط یک معضل فناوری یا امنیتی نیست؛ بلکه تهدیدی جدی برای امنیت تولید کشور است. وقتی برق یارانهای که باید در خدمت تولید فولاد و توسعه صنعتی باشد، در اختیار استخراجکنندگان غیرمجاز رمزارز قرار گیرد، نهتنها منابع هدر میرود بلکه پایههای اقتصادی تولید نیز سست میشود.
اگر فولادسازان در گرمای تیر و مرداد خاموشی بگیرند، بدانید که پشت پردهاش شاید صدها دستگاه ماینر پنهان شدهاند. وقت آن رسیده که افعی برقخوار را از مراکز تولید صنعتی بیرون کنیم، پیش از آنکه صنعت فولاد از نفس بیفتد.
