
در روزهایی که رکود سنگینی بر بازار فولاد سایه انداخته بود، خبری خوش برای صنایع و فعالان اقتصادی منتشر شد: اعتصاب رانندگان کامیون به پایان رسید و موتور حملونقل جادهای دوباره روشن شد. اما این پایان ماجرا نیست؛ چون زنجیره تولید و توزیع فولاد، که پیشتر بهخاطر اختلال در حمل بار دچار وقفه شده بود، حالا چشم به وعدههایی دوخته که اگر عملی شوند، میتوانند جان تازهای به بازار تزریق کنند.
در هفتههای اخیر، صنایع فولادی از جمله نوردکاران، کارخانههای ذوب و تأمینکنندگان مواد اولیه با معضل بزرگی روبهرو بودند: نبود کامیون برای جابجایی کالا از کارخانه به بازار. این مشکل بهویژه در حمل شمش، میلگرد و ورق فولادی از مبادی تولید به انبارها و بنگاههای توزیع خودش را نشان داد. اما حالا با پایان اعتراضات رانندگان و آغاز دوباره فعالیت ناوگان حملونقل جادهای، امید به بازگشت جریان عادی حملونقل افزایش یافته است.
رضا اکبری، رئیس سازمان راهداری، در تازهترین اظهارات خود از توافقات مهمی با رانندگان خبر داده که نه تنها بحران اخیر را کنترل کرده، بلکه نویددهنده بهبود پایدار در صنعت حملونقل کشور است. او گفته: «تا یک ماه آینده، مشکل بیمه و سوخت حل خواهد شد»؛ خبری که برای صنعت فولاد مانند باز شدن یک گره بزرگ در گلوگاه توزیع است.
چرا این خبر برای بازار فولاد اهمیت دارد؟
فولاد محصولی حجیم و سنگین است که جابجایی آن بدون ناوگان حملونقل قدرتمند، عملاً غیرممکن است. در هفتههای گذشته، بهدلیل اعتصاب رانندگان، بخشی از عرضه فیزیکی به بازار نرسید و همین مسئله باعث شد بازار نوعی ناترازی در عرضه و قیمتگذاری را تجربه کند. بسیاری از مشتریان، بهویژه در استانهای دور از مراکز تولید، نتوانستند محصول مورد نیازشان را بهموقع دریافت کنند.
حالا با آغاز مجدد تردد کامیونها و همچنین وعدههایی چون بهروزرسانی نرخ حمل (تن بر کیلومتر)، حذف کسر سوخت پایه و پرداخت سریعتر کرایه رانندگان، میتوان امیدوار بود که زنجیره لجستیک فولاد کشور به آرامی به وضعیت عادی برگردد. موضوع مهم دیگر، بهروزرسانی سهمیه سوخت بر اساس پیمایش و وضعیت فعلی ناوگان است؛ چرا که بسیاری از کامیونها قدیمی شدهاند و مصرف سوختشان با آنچه در جداول قبلی لحاظ شده، تفاوت زیادی دارد.
از سوی دیگر، تصمیماتی چون الزام صاحبان بار به تسویه کرایه ظرف ۴۸ ساعت و تشکیل کمیته رسیدگی به تخلفات شرکتهای حمل بار نشاندهنده عزم دولت برای حمایت از قشر راننده و ایجاد انضباط در فرآیند حملونقل است. این مسائل اگر عملیاتی شوند، به کاهش تأخیر در تحویل فولاد به خریداران و تقویت جریان نقدینگی در صنعت کمک میکنند.
یکی از مهمترین اثرات این تحولات، کاهش هزینههای سربار کارخانهها و بنگاههای فولادی است. در شرایطی که حمل بار با تأخیر، هزینههای انبارداری و نگهداری را افزایش داده بود، اکنون با بازگشت کامیونها به جاده و افزایش سهمیه سوخت، هزینه تمام شده محصولات فولادی میتواند کاهش پیدا کند و این موضوع بر قیمت نهایی محصولات در بازار تأثیرگذار خواهد بود.
با این حال، نباید فراموش کرد که وعدهها هنوز در مرحله توافق و برنامهریزی هستند. تا زمانی که بیمه رانندگان اصلاح و سوخت بهدرستی توزیع و کرایهها بهموقع پرداخت نشود، همچنان احتمال بروز تنشهای جدید در صنعت حملونقل وجود دارد؛ که این یعنی بازار فولاد هم هنوز به ثبات کامل نرسیده است.
اما امروز، صنعت فولاد با احتیاط خوشبین است. جادهها دوباره باز شدهاند، چرخ کامیونها به حرکت درآمده و سلاطین جاده، رانندگان کامیون، بار دیگر نقش بیبدیل خود را در اقتصاد کشور ایفا میکنند. اگر دولت بتواند در مدت وعده داده شده، بخشهای باقیمانده را هم اصلاح کند، تابستان ۱۴۰۴ میتواند شروعی دوباره برای پویایی بازار فولاد ایران باشد.

