پیش فاکتور خالی است.
زنگ خطر برای فولاد ایران؛ ناترازی انرژی تولید را ۲ ماه کاهش داد
در حالیکه تابستان ۱۴۰۴ تازه آغاز شده است، سایه سنگین ناترازی انرژی بار دیگر بر سر صنایع بزرگ کشور، به خصوص صنعت فولاد، سنگینی میکند. صنعتی که یکی از پیشرانهای کلیدی اقتصاد ایران به شمار میرود، امروز بیش از هر زمان دیگری با بحران تأمین انرژی روبرو است.
بهادر احرامیان، عضو هیاتمدیره انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران، با اعلام نگرانی جدی از وضعیت برق و گاز در ماههای پیش رو، هشدار داده که زمان مفید فعالیت فولادسازان از ۹ ماه در سال، به حدود ۷ ماه کاهش یافته است. این کاهش دوماهه در بازه تولید، به صورت مستقیم برنامهریزی و بهرهوری صنعت فولاد را تهدید میکند و میتواند در زنجیره تأمین داخلی و صادراتی، تأثیرات بلندمدتی داشته باشد.
بحرانی شدیدتر از سالهای قبل و تأثیر مستقیم بر بهرهوری و اقتصاد
ناترازی انرژی موضوعی جدید نیست، اما آنچه این روزها شرایط را متفاوت کرده، شدت و زمان آغاز این بحران است. برخلاف روال سالهای گذشته که بحران برق در میانه تابستان خود را نشان میداد، امسال با پیشافتادن قطعیها، عملاً برنامه تولید بسیاری از کارخانهها مختل شده است. از سوی دیگر، پیشبینیها حاکی از آن است که این بحران با محدودیتهای گاز در فصل زمستان پیوند خواهد خورد؛ موضوعی که زنگ هشدار جدیتری برای صنایع نیازمند انرژی همچون فولاد به صدا درمیآورد.
کاهش زمان تولید هم باعث افت تولید واقعی فولاد میشود و هم به صورت غیرمستقیم در افزایش قیمت تمام شده، کاهش رقابتپذیری و از بین رفتن فرصتهای صادراتی اثرگذار خواهد بود. با توجه به اینکه بسیاری از واحدهای فولادی کشور صادراتمحور هستند، این اختلالات میتواند سهم ایران را در بازارهای بینالمللی فولاد کاهش دهد.
این وضعیت همچنین فشار مضاعفی بر زنجیره تامین داخلی وارد میکند؛ که شامل صنایع پاییندستی مانند خودروسازی و ساختمان تا پروژههای عمرانی کلان هستند و به تأمین پایدار فولاد وابستهاند.
نیاز به مدیریت تقاضا و سرمایهگذاری در زیرساختها
احرامیان در اظهارات خود بر دو راهبرد مهم برای عبور از بحران تأکید کرده است:
- مدیریت هوشمندانه مصرف
- افزایش ظرفیت تولید انرژی
وی معتقد است که راهکارهای قیمتی هدفمند، میتوانند در کوتاهمدت به کاهش بار مصرفی کمک کنند، اما در بلندمدت چارهای جز سرمایهگذاریهای زیرساختی در حوزه تولید برق و گاز وجود ندارد.
او همچنین هشدار داده است که نباید ابزارهای قیمتگذاری بهگونهای اعمال شوند که به اقشار آسیبپذیر جامعه فشار وارد شود. بلکه باید با طراحی نظام تعرفهای هوشمند، مصرف غیرضروری را کنترل و بهینه کرد.
گسترش بحران به سایر بخشها
موضوع نگرانکننده دیگر، گسترش ناترازی از حوزه انرژی به سایر منابع حیاتی مانند آب است. دادههای فعلی نشان میدهند که چنانچه اقدام فوری و مؤثر در دستور کار قرار نگیرد، سایر زیرساختهای صنعتی و کشاورزی نیز با چالشهای مشابهی روبرو خواهند شد.
ضرورت اقدام فوری و راهبردی
صنعت فولاد ایران امروز در بزنگاهی مهم قرار دارد. از یک سو با ظرفیت بالای تولید و نیروی انسانی متخصص، میتواند به رشد اقتصادی و توسعه صنعتی کشور کمک کند و از سوی دیگر، ناترازی انرژی، بزرگترین مانع بر سر راه بهرهبرداری کامل از این ظرفیتهاست.
اقدام فوری، هماهنگ و مبتنی بر برنامهریزی واقعبینانه، میتواند صنعت فولاد را از این گذرگاه دشوار عبور دهد. اکنون زمان آن رسیده است که دولت، نهادهای تخصصی و بخش خصوصی، با همکاری هم، برای تضمین تأمین پایدار انرژی قدمهای بزرگ و جدی بردارند.
در غیر این صورت، کاهش بیشتر دوره تولید، نهتنها صنایع نیازمند انرژی را به حاشیه خواهد راند، بلکه فرصتهای رشد و اشتغال را نیز از اقتصاد کشور سلب خواهد کرد.
