
در روزهایی که اخبار تولید برق تجدیدپذیر از گوشه و کنار کشور به گوش میرسد، شاید بازار فولاد خودش را برای یکی از بزرگترین جهشهای تقاضا در سالهای اخیر آماده میکند. چرا؟ چون دقیقاً همین تحولی که در بخش انرژی کلید خورده، میتواند پای فولاد را به پروژههایی باز کند که هم در مقیاس بزرگ هستند، هم فوری و هم استراتژیک.
در مراسمی که بهتازگی با حضور وزیر نیرو برگزار شد، به صورت رسمی اعلام کردند که تجهیزات احداث ۷ هزار مگاوات نیروگاه تجدیدپذیر وارد کشور شده است. این یعنی نهتنها پروژهها روی کاغذ هستند، بلکه تجهیزات اصلی هم رسیده و عملیات اجرایی در جریان است. حالا باید این عدد را در کنار یک واقعیت دیگر گذاشت: ساخت هر نیروگاه، از فونداسیون گرفته تا سازه، دکل، خطوط انتقال و حتی سازههای پشتیبان، بدون فولاد امکانپذیر نیست.
اما چرا این موضوع برای بازار فولاد مهم است؟ چون جنس پروژهها از نوع خورشیدی و تجدیدپذیر است. یعنی سازههای خاص با متریال مقاوم در برابر حرارت، نور خورشید، شرایط محیطی و البته نیاز به پایداری بالا. از پروفیلهای گالوانیزه خاص تا صفحات نگهدارنده پنلهای خورشیدی و تیرهای انتقال نیرو، همه و همه نیازمند محصولات فولادی با سایزهای دقیق، مقاوم و استاندارد هستند.
در این پروژهها فقط سازههای ساده مطرح نیستند. مثلاً وقتی صحبت از ۳۰ هزار مگاوات هدفگذاری میشود، یعنی صدها هزار پنل خورشیدی که باید روی اسکلتهای فلزی نصب شوند. این اسکلتها معمولاً از فولادهای فرمپذیر ساخته میشوند که وزن کم، مقاومت بالا و عمر طولانی دارند. به زبان ساده، پروژههای انرژی تجدیدپذیر، تقاضایی جدید اما پایدار برای فولاد ایجاد میکنند. تقاضایی که برخلاف پروژههای ساختمانی، محدود به نوسانات بازار نیست، بلکه به سیاستگذاری و برنامهریزی دولتی گره خورده است.
نیروگاههای هوشمند، پیشران نسل جدید تقاضا در بازار فولاد
وزیر نیرو از نصب ۳ میلیون کنتور هوشمند و برنامهریزی برای تعویض تمام کنتورهای برق کشور خبر داده است. شاید در ظاهر این پروژه ارتباطی به فولاد نداشته باشد، اما اگر کمی دقیقتر نگاه کنیم، خواهیم دید زیرساخت نصب این کنتورها، تابلوهای برق، دکلها و سیستمهای جانبی، همگی با کمک فولاد اجرا میشوند.
نکته کلیدیتر در این میان، اشاره وزیر نیرو به ذخیرهسازی انرژی در ساعات غیرپیک است. این یعنی نیاز به زیرساختهای صنعتی جدید برای باتریهای حجیم و ایستگاههای ذخیره برق. ساخت این سیستمها بدون سوله، تجهیزات نگهداری و سازههای سنگین فلزی ممکن نیست. به زبان ساده، هرچه به سمت انرژیهای نو میرویم، مصرف فولاد شکل تازهای پیدا میکند؛ کاربردهایی که تا چند سال پیش در بازار داخلی کمتر دیده میشد.
همه اینها به یک شرط معنا پیدا میکنند: اینکه روند احداث نیروگاهها متوقف نشود. اگر سیاستهای فعلی ادامه یابند، بازار فولاد با یک رشد مستمر روبهرو میشود که برخلاف سیکلهای ساختوساز، پایدار و قابل پیشبینی است. حتی بخش خصوصی هم حالا در ساخت نیروگاههای کوچک خورشیدی و پروژههای غیرمتمرکز وارد میدان شده. این یعنی تنوع در تقاضا برای انواع فولاد؛ شامل فولاد سبک تا سنگین، صنعتی و ساختمانی.
در نهایت میتوان گفت ورود تجهیزات نیروگاهی، فقط یک خبر از وزارت نیرو نیست؛ این سیگنالی برای همه فعالان بازار فولاد بوده که یک موتور محرک تازه در حال روشن شدن است؛ بازاری که اگر بهدرستی تحلیل شود، میتواند هم مسیر سرمایهگذاریهای بزرگ را تغییر دهد، هم الگوهای تولید و توزیع را.
اگر تولیدکننده یا سرمایهگذار هستید، حالا وقت آن است که چشمتان به پروژههای انرژیهای نو باشد. چون آینده برق ایران، نه فقط روشنتر، بلکه «فولادیتر» هم هست.

