پیش فاکتور خالی است.
اروپا در تله فولاد؛ مازاد تولید، بزرگترین دشمن بازار شد
فولاد فقط یک ماده نیست؛ بلکه شاخصی از وضعیت اقتصادی جهان است. وقتی بازار فولاد لغزش دارد، این لرزش را در ساختوساز، خودرو، زیرساختها و حتی بورسهای جهانی هم میتوان حس کرد. حالا اروپا، یکی از مهمترین تولیدکنندگان و بازارهای صنعت فولاد، درگیر یک بحران عجیب شده: بحران مازاد تولید! داستان چیست؟
اروپا زیر آوار فولاد ارزان
همهچیز از زمانی شروع شد که تعرفههای ۵۰درصدی واردات فولاد به آمریکا در دوران ترامپ برقرار شد و حتی با تغییر دولتها هم تغییری نکرد. اروپا که تا پیش از آن بخشی از تولیدش را روانه آمریکا میکرد، حالا انبارهایی پر از ورقهای فولادی بدون مشتری دارد. از طرف دیگر، چین با عرضه فولاد یارانهای و ارزان، بازار جهانی را درنوردیده و اروپا را در یک بنبست سخت قرار داده است.
این ترکیب از موانع صادراتی، رقبای قدرتمند آسیایی و هزینههای بالای انرژی، حالا صنعت فولاد اروپا را به جایی رسانده که حتی انجمن تولیدکنندگان فولاد هشدار داده است: «اگر این وضعیت ادامه پیدا کند، باید با بسیاری از کارخانهها خداحافظی کنیم.»
در همین شرایط، قیمت ورق فولادی نورد گرم (HRC) در اروپا به کمترین مقدار چند ماه اخیر یعنی ۵۳۰ یورو در هر تن رسیده است. این افت قیمت، زنگ خطر دیگری برای این صنعت بوده که همزمان با افت تقاضا، با ظرفیتهای خالی و فشار تورمی هم دستبهگریبان شده است. تولیدکنندگان اروپایی معتقدند که بازار به کف قیمتی رسیده، اما بازگشت تقاضا هنوز در حد یک امیدواری نیمبند است.
امید از جنس کربن؛ آیا CBAM ناجی بازار فولاد میشود؟
در این شرایط، یک جرقه کوچک شاید به احیای نسبی بازار کمک کند: اجرای «مکانیزم تنظیم کربن فرامرزی» (CBAM) از ژانویه ۲۰۲۶. این قانون جدید اتحادیه اروپا، باعث میشود فولاد وارداتی استانداردهای محیطزیستی سختی را تجربه کند. خریداران اروپایی که قصد دارند پیش از اجرای این قانون، قصد تکمیل ذخایر خود را دارند، میتوانند موجی از خرید ایجاد کنند. تحلیلگران پیشبینی کردهاند که این موج از سپتامبر آغاز میشود و احتمال دارد تا پایان سال قیمت ورق فولاد به ۶۱۰ تا ۶۲۰ یورو برسد.
در همین حال، بازار قراضه فولاد نیز حال و روز خوشی ندارد. در بریتانیا، واحدهای خردکن فولاد فقط با ۶۰ درصد ظرفیت کار میکنند و کاهش تقاضا باعث شده که امیدی به رشد قیمت قراضه نباشد. در آسیا هم کشورهایی مثل کرهجنوبی و تایوان برای بقا، ناچار به کاهش تولید شدهاند.
در کنار این بحرانها، آمار تولید جهانی آهن خام هم نگرانکننده است. طبق گزارش انجمن جهانی فولاد، تولید جهانی در ماه ژوئن ۲۰۲۵ نسبت به سال قبل ۳.۵ درصد کاهش پیدا کرده و به ۱۱۵.۳ میلیون تن رسیده است. بیشترین افت، مربوط به روشهای سنتی کوره بلند بوده، در حالی که روش احیای مستقیم رشد جزئی را تجربه کرده است.
رکود در ترکیه، تردید در جهان؛ فولاد در آستانه تصمیمی سرنوشتساز
ترکیه، یکی از تولیدکنندگان مهم فولاد در منطقه که سال گذشته روندی صعودی را تجربه میکرد، اکنون وارد فاز رکود شده است. تولید فولاد این کشور در ژوئن ۲۰۲۵ نسبت به ماه قبل ۸.۳ درصد و نسبت به سال قبل ۳.۱ درصد کاهش داشته است. چدن خام نیز کاهش ۱۵.۴ درصدی را ثبت کرده است. با این حال، برخی تحلیلگران امیدوارند پروژههای زیرساختی و حمایتهای دولتی بتوانند نیمه دوم سال را برای ترکیه به فرصتی برای بازگشت تبدیل کنند.
با همه این تفاسیر، صنعت جهانی فولاد اکنون در یک نقطه تعادل شکننده ایستاده است. اروپا در خط مقدم تهدیدهاست، اما تحولات سیاستی، تقاضای فصلی و قوانین زیستمحیطی ممکن است معادله بازار را دگرگون کنند.
در شرایطی که تولیدکنندگان با چالشهای بزرگ دستوپنجه نرم میکنند، حفظ حاشیه سود و مدیریت دقیق ظرفیتها تنها راه نجات است. صنعت فولاد، مثل همیشه، نشان داده که اگرچه سخت است، اما به شرطی که به موقع خودش را با تغییرات وفق دهد، میتواند دوباره رونق بگیرد.
