
رکود در بازار جهانی قراضه آهن، زنگ خطری جدید برای صنعت فولاد در مقیاس جهانی است. کاهش تقاضا، نوسان قیمتها و تنشهای اقتصادی در سطح بینالمللی، تولیدکنندگان بزرگ فولاد در ترکیه و اروپا را با چالشهایی بیسابقه روبهرو کرده است. این بحران به صورت تدریجی و پیوسته، میزان سودآوری شرکتها را به خطر میاندازد و قابلیت رقابت آنها در بازار جهانی را کاهش میدهد.
بازار فولاد به شدت به تأمین پایدار و اقتصادی قراضه آهن وابسته است. با کاهش قیمت یا افت عرضه این ماده اولیه اساسی، تعادل در فرایند تولید دچار اختلال میشود. کاهش معاملات قراضه، چرخه تأمین مواد اولیه را مختل میسازد و کارخانهها را ناگزیر به بازنگری در استراتژیهای تولید و صادرات میکند.
افت معاملات قراضه؛ آغاز مشکلات زنجیرهای
بازار جهانی قراضه از ابتدای سال ۲۰۲۵ با نشانههایی از افت تقاضا همراه بود. حجم معاملات بینالمللی به تدریج کاهش یافت و این روند در فصل تابستان شدت بیشتری گرفت. یکی از دلایل اصلی این کاهش، کاهش مصرف داخلی در کشورهای صنعتی بود. آلمان، ایتالیا و فرانسه با رکود ساختوساز مواجه شدند و نیاز به محصولات فولادی را کاهش دادند.
تولیدکنندگان قراضه که بخش عمدهای از مواد خام خود را به ترکیه صادر میکردند، اکنون با کاهش تقاضا از سوی خریداران ترک مواجه هستند. این کشور که بزرگترین خریدار قراضه آهن محسوب میشود، در ماههای اخیر میزان واردات خود را کاهش داده است. این اقدام منجر به انباشت عرضه و کاهش بیشتر قیمتها شده است.
ترکیه؛ بزرگترین مصرفکننده قراضه در تنگنای تولید
صنعت فولاد ترکیه که بیشتر بر پایه کورههای قوس الکتریکی فعالیت میکند. به شدت تحت تأثیر تغییرات بازار قراضه قرار دارد. هزینههای بالای واردات، افزایش قیمت انرژی و کاهش قدرت خرید مشتریان داخلی، شرایط را برای تولیدکنندگان ترکیهای دشوار کرده است.
کارخانههای تولید مقاطع فولادی طویل، نظیر میلگرد، به دلیل کاهش حجم صادرات و افزایش هزینه تمامشده، تولید خود را کاهش دادهاند. این تصمیمها در کنار رقابت شدید با چین و هند، موجب افت سهم ترکیه از بازارهای صادراتی خاورمیانه و شمال آفریقا شده است. وضعیت موجود، کارخانهها را در برابر دو گزینه سخت قرار داده است: یا کاهش ظرفیت تولید، یا جذب ضرر و ادامه فعالیت با حاشیه سود پایین.
اروپا؛ روبرو شدن با چالشهای زیستمحیطی و هزینههای سنگین
صنعت فولاد اروپا هم از رکود بازار قراضه آسیب دیده است، اما دلایل آن متفاوتتر و پیچیدهتر هستند. کشورهای اروپایی تحت فشار شدید استانداردهای زیستمحیطی قرار دارند و الزام به تولید فولاد کمکربن، استفاده از قراضه آهن را به یک ضرورت تبدیل کرده است. با این حال، کاهش عرضه قراضه داخلی و محدودیتهای صادراتی کشورهای تأمینکننده، معادله را برای کارخانههای اروپایی پیچیده کرده است.
افزایش هزینههای انرژی، مالیاتهای کربن و کاهش تقاضا در بخش ساختوساز و خودروسازی، سه ضلع اصلی بحران صنعت فولاد اروپا به شمار میآیند. در این میان میزان تولید شرکتهای بزرگی مانند ArcelorMittal و Thyssenkrupp کاهش پیدا کرده و برخی از خطوط تولیدشان کامل قطع شده است. در چنین فضایی، عدم اطمینان نسبت به آینده، سرمایهگذاریهای جدید در بخش تولید فولاد را متوقف میکند.
پیامدهای جهانی؛ از قیمت مقاطع فولادی تا نوسانات صادرات
نوسانات بازار قراضه آهن به سرعت به بازار مقاطع فولادی منتقل میشود. زمانی که قیمت قراضه کاهش پیدا میکند، قیمت فروش تولیدکنندگان هم کمتر میشود، اما افزایش هزینههای جانبی این کاهش قیمت را جبران نمیکند. در نتیجه، بسیاری از کارخانهها تصمیم به کاهش عرضه در بازار میگیرند که به نوبه خود، سبب ایجاد عدم توازن در عرضه و تقاضا میشود. صادرات مقاطع فولادی نیز تحت تأثیر این موضوع قرار گرفته است. کشورهای مصرفکننده با مشاهده بیثباتی قیمت، تمایل به عقد قراردادهای بلندمدت ندارند و این مسئله، چشمانداز تولیدکنندگان برای برنامهریزی میانمدت را مختل میکند.
رکود در بازار جهانی قراضه آهن، زنجیرهای از بحرانها را در صنعت فولاد ایجاد کرده است. تولیدکنندگان در ترکیه و اروپا با کاهش تقاضا، افزایش هزینهها و ناپایداری قیمتها مواجه هستند. استمرار این وضعیت، آینده بازار جهانی فولاد را با چالشهای بیشتری همراه میکند.

