پیش فاکتور خالی است.
زیستپلاستیکهایی با استحکام فولاد؛ آیا بازارهای سنتی در خطر هستند؟
سالهاست فولاد بهعنوان یکی از ستونهای اصلی زیرساختهای صنعتی و اقتصادی جهان شناخته میشود. جایی نیست که ردپای فولاد در آن دیده نشود و در هر پروژه بزرگ و کوچکی این ماده کاربرد دارد. اما حالا یک ماده جدید و سبز، در آستانه ورود به زمین بازی فولاد ایستاده؛ زیستپلاستیکی شفاف و سبک که قدرتش به اندازه فولاد کمکربن است و حتی قابلیت دفع حرارت بسیار بالاتری دارد.
این ماده را تیمی از محققان دانشگاه رایس تولید کردهاند و نوعی ترکیب پیشرفته از سلولز باکتریایی و نیترید بور ششضلعی است. دانشمندان با چرخاندن باکتریها در زیستراکتور، توانستهاند الیاف سلولز را بهطور منظم در یک راستا مرتب کنند؛ همان کاری که در تولید فولاد با فناوری نورد انجام میشود تا استحکام آن بالا برود. نتیجه، مادهای است با استحکام کششی ۵۵۳ مگاپاسکال، عددی که فولادسازان را به فکر فرو میبرد.
اما این ماده فقط قوی نیست؛ شفاف، سبک، قابل سفارشیسازی و از همه مهمتر، زیستتخریبپذیر است. این یعنی در حالی که فولاد به کوره، انرژی بالا و انتشار CO2 وابسته است، زیستپلاستیک جدید میتواند در یک چرخه طبیعی و پاک رشد کند.
بازار فولاد در مسیر بازطراحی جهانی
برای صنایع فولادی، این کشف فقط یک اتفاق علمی نیست، یک اخطار است. نشانهای از آغاز رقابتی نابرابر که در آن مزیت سنتی فولاد، یعنی استحکام بالا، دیگر یک برگ برنده قطعی نیست. حالا باید دید که فولاد چه پاسخی به این چالش میدهد.
آیا فولاد میتواند با نوآوریهای زیستمحور، موقعیت خود را حفظ کند؟ یا بازارهایی مثل قطعهسازی خودرو، لوازم خانگی، بستهبندی صنعتی و حتی صنایع الکترونیک، آرام آرام به سمت مواد جایگزین سبز تغییر مسیر خواهند داد؟
اگر روندها را بررسی کنیم، میبینیم که بسیاری از صنایع بزرگ دنیا، از خودروسازی تا ساختوساز، در حال بازطراحی محصولات خود با اولویتهایی مثل سبکی، بهرهوری انرژی و کاهش آلایندگی هستند. درست در همین لحظه است که مواد جدید، مانند همین زیستپلاستیک تقویت شده، وارد زمین بازی میشوند و توجه مدیران فنی، طراحان محصول و سرمایهگذاران آیندهنگر را به خود جلب میکنند.
رقبای نوظهور، فولاد را وادار به تغییر میکنند
پیام این تحول روشن است: اگر فولاد میخواهد در قرن ۲۱ همچنان حرف اول را بزند، باید مسیرش را بازبینی کند. ارتقای بهرهوری انرژی، توسعه فولادهای هوشمند و حتی سرمایهگذاری در مواد ترکیبی میتواند بخشی از این پاسخ باشد.
برای بازار فولاد، دوران جدیدی آغاز شده است؛ نه فقط در رقابت با آلومینیوم و کامپوزیتها، بلکه حالا با مادهای که از دل میکروبها آمده، اما میخواهد آینده صنعت را در دست بگیرد.
