پیش فاکتور خالی است.
سیاستهای مالیاتی تازه در بازار آهن؛ فرصتی بزرگ یا چالشی جدید برای آینده بازار؟
بازار آهنآلات ایران در آستانه یک تغییر بنیادین قرار گرفته است؛ تغییری که نه از دل نوسانات جهانی یا تحولات ژئوپولیتیکی، بلکه از سیاستهای داخلی مالیاتی و ارزی نشأت میگیرد. سازمان توسعه تجارت ایران بهتازگی مصوبهای را ابلاغ کرده که بر اساس آن، معافیتهای مالیاتی تازهای برای بازگشت ارزهای صادراتی در نظر گرفته شده است. این تصمیم، که در ظاهر قدمی حمایتی بهسود فعالان اقتصادی است، میتواند چشمانداز آینده صادرات فولاد و سنگآهن ایران را تغییر دهد.
پیام روشن دولت برای حمایت از صادرات فولاد
یکی از مهمترین ابعاد این سیاست، کاهش فشار مالیاتی بر دوش صادرکنندگان است. برای سالها فعالان حوزه فولاد و معدن از پیچیدگیهای اداری و الزامهای دشوار در بازگشت ارز گلایه داشتند؛ مسائلی که نقدینگی آنها را محدود و حضورشان در بازار جهانی را دشوار میکرد. اکنون دولت با این مصوبه نهتنها بخشی از این نگرانیها را کاهش داده، بلکه پیامی آشکار به بازار ارسال کرده است: «حمایت از صادرات، اولویت اقتصادی کشور است».
کارشناسان اقتصادی معتقدند این اقدام میتواند انگیزه تازهای برای صادرکنندگانی ایجاد کند که در سالهای اخیر به دلیل فشارهای ارزی و مالیاتی از بازارهای بینالمللی عقبنشینی کرده بودند. نقدینگی آزاد شده ناشی از معافیتهای مالیاتی نیز این امکان را به وجود میآورد تا شرکتها سرمایه بیشتری را به توسعه زیرساخت، بازاریابی و ارتقاء استانداردها اختصاص دهند؛ عواملی که برای حضور پایدار در بازارهای جهانی مهم است.
بازار بیلت؛ ثبات ایران در برابر تلاطم جهانی
با وجود این حمایتها، واقعیت بازار جهانی همچنان چالشهای خاص خود را دارد. بررسی روند قیمت بیلت در هفتههای اخیر نشان میدهد که در مناطق مختلف جهان نوسانات شدیدی رخ داده است؛ از افزایش نرخ در دریای سیاه و جنوب شرق آسیا تا معاملات متغیر در ترکیه. اما بازار ایران برخلاف این روند پرنوسان، نسبتی از ثبات را تجربه کرده است.
دلیل این موضوع بیش از هر چیز به ضعف تقاضای داخلی و محدودیتهای عرضه برمیگردد؛ عواملی که سبب میشوند صادرکنندگان ایرانی نتوانند کامل از فرصت رشد قیمتها در بازارهای جهانی استفاده کنند.
سنگآهن؛ وابستگی به اقتصاد چین
سنگآهن بهعنوان پایهایترین نهاد در زنجیره فولاد، همچنان کالایی استراتژیک برای ایران بهشمار میآید. با این حال، نوسانات اخیر در بازار جهانی که عمدتاً ناشی از تقاضای شکننده چین است، نشان میدهد صادرات ایران در این حوزه همچنان در سایه نااطمینانی حرکت میکند. افزایش موقت قیمت به ۱۰۴ دلار و بازگشت سریع به ۱۰۲ دلار تنها یادآور این واقعیت است که اقتصاد چین نقش تعیینکنندهای در آینده صادرات ایران دارد.
از سوی دیگر، صادرکنندگان ایرانی علاوه بر ریسک قیمتی، با مشکلات ساختاری همچون محدودیتهای ناشی از تحریم، چالشهای بانکی و موانع حملونقل روبرو هستند. سیاست ارزی و مالیاتی تازه دولت میتواند فشارها را کاهش دهد، اما بهتنهایی قادر به حل این چالشها نیست.
میلگرد و مقاطع؛ ثبات کوتاهمدت، چالش بلندمدت
در بازار میلگرد نیز ایران شرایطی متفاوت با سایر کشورها دارد. در حالی که در چین و آمریکا قیمت بالا رفته است، بازار داخلی ایران در حالت ثبات قرار دارد. این ثبات اگرچه در کوتاهمدت نشانهای از آرامش بازار تلقی میشود، اما در بلندمدت میتواند جذابیت صادراتی ایران را کاهش دهد.
کارشناسان تاکید میکنند که سیاستهای حمایتی دولت تنها بخشی از معادله هستند. برای آنکه ایران بتواند در بازار جهانی فولاد رقابت کند، باید همزمان بر افزایش بهرهوری، توسعه زیرساختهای صادراتی و انطباق با استانداردهای جهانی تمرکز داشته باشد.
آزمون بزرگ برای سیاستگذاران بازار آهن
در مجموع، سیاستهای مالیاتی و ارزی تازه را میتوان فرصتی استراتژیک برای آینده بازار آهنآلات ایران دانست؛ فرصتی که اگر با اجرای دقیق، شفافیت اداری و هماهنگی میان نهادهای دولتی همراه شود، میتواند جایگاه ایران را در زنجیره صادرات فولاد تقویت کند. اما اگر فرآیندهای بوروکراتیک و عدمهماهنگی دستگاهها ادامه پیدا کند، این فرصت بهسرعت به چالشی تازه تبدیل خواهد شد.
آینده بازار آهنآلات ایران بیش از هر زمان دیگری در گرو نحوه اجرای این سیاستهاست؛ آزمونی دشوار که نتیجه آن میتواند معادلات رقابتی ایران در بازار جهانی را بازتعریف کند.
