پیش فاکتور خالی است.
فولاد ایران در انتظار ژنو؛ توافق نجاتبخش یا بازگشت به تحریمها؟
بازار فولاد ایران این روزها چشم به ژنو دوخته است؛ جایی که مذاکرات تازه میان ایران و سه کشور اروپایی جریان دارد. در ظاهر، این نشست تنها یک رویداد دیپلماتیک به نظر میرسد، اما در عمل، میتواند مسیر آینده صنعت فولاد و بازار آهنآلات کشور را تعیین کند. چرا؟ چون سرنوشت یکی از مهمترین صنایع صادراتی ایران بیش از هر زمان دیگری به تصمیمات سیاسی گره خورده است.
دیپلماسی روی خط فولاد
سال ۱۴۰۴ برای پرونده هستهای ایران با سلسله مذاکراتی در وین، استانبول و اکنون ژنو رقم خورده است. هر بار که روزنهای در روابط دیپلماتیک باز شده، بازارهای داخلی واکنش نشان دادهاند؛ از افزایش امید در میان سرمایهگذاران گرفته تا حرکت محتاطانه فعالان صنعتی. فولاد ایران، بهعنوان دهمین تولیدکننده بزرگ جهان، یکی از نخستین بخشهایی است که به این تحولات حساسیت نشان میدهد. فعالان بازار معتقدند نتیجه این دور از گفتوگوها، هرچند محدود یا موقت، میتواند زمینهساز تغییر در فضای اقتصادی شود.
سایه مکانیسم ماشه
تهدید فعالسازی مکانیسم ماشه، بزرگترین ابر تیرهای است که بر فراز بازار فولاد ایران سنگینی میکند. سه کشور اروپایی هشدار دادهاند که در صورت نبود توافق تا پایان اوت، این سازوکار فعال خواهد شد؛ به این معنا که تمام تحریمهای شورای امنیت علیه ایران بازمیگردد. چنین رخدادی، صادرات فولاد را بهشدت محدود میسازد؛ چراکه علاوه بر محدودیتهای بانکی، مسیرهای حملونقل و نقلوانتقال مالی نیز مسدود میشود. حتی اگر این مکانیسم عملاً فعال نشود، صرف تهدید آن کافی است تا خریداران منطقهای محتاط شوند و سرمایهگذاران خارجی از نزدیکی به بازار ایران پرهیز کنند.
بازار در تله انتظار
آمارهای انجمن جهانی فولاد نشان میدهد که ایران در هفتماهه نخست ۲۰۲۵ با افت ۵.۲ درصدی تولید روبهرو بوده است. هرچند در تیرماه رشد ۲۹.۷ درصدی ثبت شد، اما کارشناسان این جهش را ناشی از برنامهریزی مقطعی کارخانهها میدانند، نه نشانهای از رونق پایدار. در بازار داخلی هم اوضاع بیثبات است؛ قیمت میلگرد بین ۳۵.۵ تا ۳۷ هزار تومان در نوسان است، پروفیل به دنبال افزایش قیمت ورق مبارکه بالا رفته، و تیرآهن ذوبی بهطور غیرعادی به محدوده ۵۰ تا ۶۵ هزار تومان رسیده است. عرضه قطرهچکانی کارخانهها و جو انتظاری ناشی از مذاکرات، ترکیبی ساخته که فعالان بازار آن را «برزخ اقتصادی» مینامند.
سه سناریو برای فولاد ایران
بر اساس شرایط فعلی، آینده فولاد ایران را میتوان در سه سناریو خلاصه کرد:
سناریوی خوشبینانه: اگر ژنو به توافقی هرچند محدود یا تمدید قطعنامه ۲۲۳۱ منجر شود، بخشی از فشار تحریمها کاهش مییابد. این وضعیت میتواند صادرات را رونق دهد، سرمایهگذاری خارجی را تسهیل کند و آرامش نسبی به بازار داخلی برگرداند.
سناریوی بدبینانه: در صورت فعال شدن مکانیسم ماشه، صادرات فولاد ایران به حداقل خواهد رسید و حتی جایگاه کشور بهعنوان دهمین تولیدکننده جهان تهدید میشود. این وضعیت، رکود عمیقتری را به بازار تحمیل خواهد کرد.
سناریوی محتمل: ادامه مذاکرات بدون دستیابی به توافق قطعی. در این حالت، فضای تعلیق ادامه مییابد و بازار همچنان با نوسانات داخلی، رشد غیرطبیعی برخی مقاطع و کاهش تولید دستبهگریبان خواهد بود.
نشست ژنو برای صنعت فولاد ایران چیزی فراتر از یک رخداد سیاسی است. آینده قیمتها، صادرات و حتی سرمایهگذاری داخلی، به نتیجه این گفتوگوها وابسته است. فعالان بازار میدانند که هر تصمیمی، چه توافق نسبی باشد، چه بازگشت تحریمها یا حتی تداوم بلاتکلیفی، سرنوشت یکی از کلیدیترین صنایع ایران را رقم خواهد زد.
به بیان دیگر، ژنو تنها میزبان مذاکره دیپلماتیک نیست؛ بلکه میدان تعیینکنندهای است که در آن، آینده فولاد ایران نوشته میشود.
