پیش فاکتور خالی است.
فولاد ایران در شهریور 1404: صادرات در اوج، بازار داخلی در رکود
بازار فولاد ایران در سه هفته نخست شهریور ۱۴۰۴ تصویری متناقض از خود به نمایش گذاشت؛ از یکسو رکود عمیق در تقاضای داخلی و از سوی دیگر، جان گرفتن صادرات بهعنوان تنها نقطه روشن. بررسی روندها نشان میدهد که این تضاد، حاصل ترکیب پیچیدهای از عوامل اقتصادی، سیاسی و ارزی است که هرکدام به شکلی بازار را هدایت کردهاند.
اثر نرخ ارز و مکانیسم ماشه بر بازار فولاد ایران
در روزهای ابتدایی شهریور، افزایش نرخ ارز بهطور مستقیم بر قیمت آهنآلات اثر گذاشت. فعالان بازار معتقدند که حتی گمانهزنیها درباره احتمال فعال شدن «مکانیسم ماشه» نیز فضای روانی بازار را تحت فشار قرار داد.
نتیجه چه بود؟ خریداران محتاط شدند و فروشندگان در انتظار رشد بیشتر نرخ ارز، عرضه خود را محدود کردند. به این ترتیب، تقاضای داخلی فروکش کرد و بازار در وضعیت رکودی قرار گرفت.
صادرات؛ نقطه روشن در بازار داخلی فولاد
اگرچه در بازار داخل شاهد ضعف تقاضای جدی بودیم، صادرات توانست بخشی از این فشار را جبران کند. اجرای طرح «سواپ ارز صادراتی به واردات» به خصوص در بازار شمش فولاد، معاملات را به شکل محسوسی افزایش داد. این روند نشان میدهد که تولیدکنندگان فولاد در شرایط بیرمقی بازار داخلی، مسیر صادرات را تنها راهکار حفظ جریان نقدینگی و ظرفیت تولید میدانند.
با درنظر گرفتن نرخ آزاد دلار در محدوده ۹۰ هزار تومان و قیمت حدود ۴۱۰ دلار برای هر تن شمش صادراتی، پایه قیمتی شمش در بازار داخلی حدود ۳۶ هزار و ۹۰۰ تومان برآورد میشود؛ اختلافی معنادار با قیمتهای داخلی. همین شکاف میتواند زمینهساز تغییرات جدی در قیمت مقاطع و سایر محصولات فولادی در هفتههای آینده باشد.
واکنش متفاوت محصولات فولادی
دادههای مرکز خدمات فولاد ایران (IFTAA) نشان میدهد که محصولات مختلف فولادی واکنشهای متفاوتی به این شرایط نشان دادهاند. برای مثال، قیمت ورق گرم (HRC) تولید ذوبآهن اصفهان از حدود ۴۱ هزار و ۷۰۰ تومان در ابتدای هفته سوم، به ۴۳ هزار تومان در میانه همان هفته رسید. این افزایش ناشی از رشد نرخ ارز و تمایل عرضهکنندگان به نگهداری محصول بود.
بازار ورق سرد (CRC) همچنان تقاضای ضعیفی داشت و رشد چندانی را تجربه نکرد. ورق گالوانیزه (HDG) اما از افزایش نرخ ارز و رشد قیمت HRC تأثیر گرفت و صعود ملایمی را ثبت کرد. این تفاوتها نشان میدهد که هر بخش از زنجیره فولاد، حساسیت خاص خود را به متغیرهای اقتصادی دارد.
بازار جهانی فولاد در اغما
نگاهی به بازار جهانی فولاد تصویر روشنی از رکود و فشار نزولی ارائه میدهد. قیمت سنگآهن پس از رشد کوتاهمدت تا محدوده ۱۰۵ دلار، دوباره در مسیر کاهشی قرار گرفته و پیشبینیها حاکی از رسیدن آن به حدود ۸۰ دلار تا سال آینده است. این افت مستقیم زنجیره فولاد از قراضه تا شمش و مقاطع را تحت تأثیر قرار خواهد داد.
در بازارهای کلیدی مانند ترکیه، قیمت قراضه به ۳۴۳ دلار رسید، شمش در محدوده ۴۱۰ تا ۴۲۰ دلار معامله شد و ورق گرم دریای سیاه نیز روی ۴۶۵ دلار ثابت ماند. میلگرد صادراتی چین و ترکیه کاهش جزئی داشت و در بازه ۴۶۳ تا ۵۴۰ دلار ثبت شد. همه این دادهها بر یک واقعیت تأکید دارند: بازار جهانی فولاد در رکودی پایدار گرفتار شده و چشمانداز کوتاهمدت آن تغییر محسوسی ندارد.
چشمانداز پیشرو چیست؟
بازار فولاد ایران در سه هفته نخست شهریور ۱۴۰۴ شاهد تقابل دو نیروی اصلی بوده است؛ ضعف تقاضای داخلی و رشد صادرات. ادامه این وضعیت تا حد زیادی به ثبات نرخ ارز، سیاستهای تجاری و همچنین تحولات بینالمللی بستگی دارد. در حالی که بازار داخلی چشمانتظار رونق است، تولیدکنندگان فولاد فعلاً با تکیه بر صادرات، چرخه تولید خود را سرپا نگه داشتهاند.
اگر تنشهای برق کاهش یابد و ظرفیت تولید افزایش پیدا کند، انتظار میرود سهم بیشتری از محصولات فولادی روانه بازارهای خارجی شود. اما باید در نظر داشت که هرگونه تغییر در سیاستهای بینالمللی، به خصوص فعال شدن مکانیسم ماشه، میتواند ناگهان مسیر صادرات را مسدود کند.
بهعبارت دیگر، فولاد ایران در شهریورماه ۱۴۰۴ در حالتی ایستاده است که یک پا در رکود داخلی و پای دیگر در فرصت صادراتی دارد؛ تعادلی شکننده که آیندهاش بیش از هر چیز به متغیرهای بیرونی وابسته خواهد بود.
