
بازار آهن آلات ایران در روزهای اخیر صحنه تحولات کمسابقهای بوده است. میلگرد، که همواره بهعنوان شاخص اصلی وضعیت این بازار شناخته میشود، با افتی معنادار تا محدوده ۳۵ هزار تومان همراه شد. این تغییر ناگهانی نهتنها فعالان بازار، بلکه کل زنجیره فولاد را تحتتأثیر قرار داده و پرسشی مهم را پیش روی کارشناسان گذاشته است: آیا میلگرد به کانال قیمتی جدیدی وارد میشود یا این افت، صرفاً یک اصلاح موقت است؟
رکود سنگین و عقبنشینی میلگرد
در هفته اخیر، پیشنهادهای فروش در کارخانههای مطرحی چون ابرکوه، اروند و جهان فولاد سیرجان به محدوده ۳۶ هزار تومان رسید. در ذوب آهن اصفهان حتی سایز ۱۸ میلگرد به کانال ۳۲ هزار تومانی سقوط کرد. این افت قیمت نشان میدهد فشار تقاضای واقعی در بازار کاهش یافته است.
بسیاری از خریداران با توجه به رکود ساختوساز و نبود چشمانداز روشن اقتصادی، تمایلی به خرید عمده ندارند. همین امر موجب شد فروشندگان برای جلوگیری از انباشت موجودی، نرخها را کاهش دهند. در معاملات پایانی هفته، برخی تجار میلگرد خراسان را با نرخ ۳۶.۸ هزار تومان عرضه کردند که بیانگر ورود بازار به یک فاز نزولی جدی است.
موج کاهش قیمت در سایر محصولات فولادی
کاهش نرخ مقاطع فولادی محدود به میلگرد نماند و به سرعت سایر محصولات زنجیره فولاد را هم دربر گرفت. تیرآهن در بسیاری از کارخانهها بین ۵۰ تا ۱۵۰ هزار تومان ارزان شد. ورق سیاه ST37 و ST52 نیز کاهشی بین ۲۰۰ تا ۸۰۰ تومان تجربه کردند. حتی ورقهای گالوانیزه، روغنی و رنگی نیز از این روند عقب نماندند و در محدوده ۱۰۰ تا ۳۰۰ تومان کاهش یافتند.
هرچند در بازار پروفیل و نبشی و ناودانی ثبات نسبی دیده شد، اما همانجا هم برخی تولیدکنندگان مجبور شدند از افزایشهای پیشین عقبنشینی کنند. این گستردگی کاهش نرخ مقاطع نشان میدهد فشار رکود بر کل زنجیره سنگینی میکند و ماجرا فقط به یک محصول خاص محدود نیست.
دلار و جو روانی؛ محرک اصلی نزول قیمتها در بازار فولاد
نوسانات نرخ ارز همچنان عامل اصلی این تغییرات در بازار آهن است. با افت اخیر دلار، بخش بزرگی از تقاضای سفتهبازی از بازار خارج شد. فروشندگان نیز برای جلوگیری از قفل شدن موجودی، نرخها را پایین آوردند. همزمان، هیجانات ابتدای هفته خیلی زود فروکش کرده و فضای روانی بازار را منفیتر کرد.
ترکیب کاهش نرخ ارز و نبود تقاضای مؤثر، میلگرد و سایر محصولات فولادی را در مسیر نزولی قرار داد. با این حال، باید توجه داشت که بازار همچنان بهشدت وابسته به سیاستهای ارزی است. در صورت بازگشت نرخ دلار به مسیر صعودی، امکان تغییر سریع روند وجود دارد.
بحرانهای ساختاری در بازار فولاد؛ تهدیدی جدی برای آینده
عامل دیگری که چشمانداز صنعت فولاد را مبهم کرده، بحرانهای ساختاری است. در همایش اخیر تابآوری صنعت فولاد، بار دیگر ناترازی انرژی و مقررات پیچیده بهعنوان تهدیدهای اصلی معرفی شدند. سال گذشته بیش از ۱۰ میلیون تن از ظرفیت تولید فولاد بهدلیل کمبود برق و گاز از دست رفت. علاوهبر این، الزام به بازگرداندن ارز صادراتی با نرخ دستوری و عرضه اجباری در بورس کالا، حاشیه سود تولیدکنندگان را به حداقل رسانده است.
این شرایط تولیدکنندگان را به سمت صادرات مواد خام و کمارزش سوق داده و عملاً ارزش افزوده کشور را کاهش داده است. چنین بحرانهایی در بلندمدت میتواند عرضه داخلی را شکنندهتر کند و نوسانات شدیدتری را به همراه داشته باشد.
بازار آهن آلات ایران امروز درگیر ترکیبی از عوامل کوتاهمدت و بلندمدت است. در کوتاهمدت، افت دلار، رکود ساختوساز و جو روانی منفی باعث شده قیمت میلگرد به کانالهای پایینتر حرکت کند. در بلندمدت اما بحران انرژی، مقررات دستوپاگیر و فشارهای خارجی همچنان تهدیدی جدی برای تداوم عرضه و ثبات بازار هستند.
بنابراین، پاسخ به پرسش اصلی روشن است: بله، احتمال ورود میلگرد به کانال قیمتی جدید وجود دارد؛ اما این روند لزوماً پایدار نخواهد بود. هر تغییر در سیاستهای ارزی یا مدیریت بحران انرژی میتواند دوباره مسیر بازار را تغییر دهد.

