پیش فاکتور خالی است.
بازار آهن آلات زیر فشار تورم مصالح ساختمانی؛ آرامش مقطعی یا آغاز موج تازه گرانی؟
بازار ساختوساز و صنعت فولاد در ایران این روزها در نقطه حساسی ایستاده است؛ جایی که تورم مصالح ساختمانی، بلاتکلیفی سیاستهای ارزی و رکود سنگین مسکن، چشمانداز آینده را مبهم کردهاند. در ظاهر، قیمت آهن و میلگرد طی هفتههای اخیر ثبات نسبی داشته، اما پشت این آرامش، فشارهای اقتصادی در حال انباشت است.
تورم مصالح ساختمانی؛ فشاری که همهچیز را تغییر داد
آمارها نشان میدهد در بهار ۱۴۰۴ شاخص قیمت نهادههای ساختمانی تهران بیش از ۳۷ درصد رشد داشته است. بیشترین جهش مربوط به سیمان، بتن، شن و ماسه بوده که افزایش بیش از ۶۶ درصدی را ثبت کردهاند. در مقابل، رشد قیمت آهن آلات و میلگرد محدودتر بوده است. همین تفاوت بیانگر واقعیتی تلخ است: هزینه ساختوساز در ایران بیشتر از همیشه بر دوش مصالح پایهای افتاده و همین موضوع نه تنها فشار مستقیم بر پروژهها وارد کرده بلکه بهطور غیرمستقیم بازار آهن را نیز زمینگیر کرده است.
پیامد این روند روشن است. از یکسو هزینه تمامشده مسکن بالا میرود و از سوی دیگر سرمایهگذاران با احتیاط بیشتری به پروژههای جدید نگاه میکنند. رکود در اجرای پروژهها به معنای کاهش مصرف آهن است؛ چرخهای که در نهایت به سود هیچیک از بخشهای اقتصادی نیست.
سایه سنگین سیاستهای ارزی در بازار آهن و فولاد
مسئله ارزی به یکی از مهمترین موانع تولید در بازار آهن و فولاد تبدیل شده است. فعالان این حوزه بارها هشدار دادهاند که صفهای طولانی تخصیص ارز گاهی بیش از صد روز و تصمیمهای متناقض مرکز مبادله، هم روند تأمین مواد اولیه را مختل کرده و هم شفافیت بازار را از بین برده است.
این بلاتکلیفی باعث شده تولیدکنندگان نتوانند برنامهریزی دقیقی داشته باشند. وقتی مواد اولیه با تأخیر و نرخ نامشخص تأمین میشود، قیمت تمامشده محصولات بالا میرود و بازار دچار آشفتگی میشود. کارشناسان معتقدند اگر سیاستگذاران بهجای مداخله مستقیم، نقش نظارتی خود را تقویت کنند، بخش زیادی از التهاب فعلی کاهش خواهد یافت.
رکود ساختوساز؛ زنجیرهای از توقفها در بازار فولاد
بازار مسکن و پروژههای عمرانی همچنان در رکودی جدی فرو رفتهاند. افزایش هزینهها در کنار کاهش قدرت خرید مردم، بسیاری از سازندگان را از شروع پروژههای جدید منصرف کرده است. نتیجه این وضعیت، تعلیق پروژهها و کاهش چشمگیر تقاضا برای آهن آلات است.
به گفته فعالان صنفی، حتی کاهش نرخ دلار در هفتههای اخیر هم نتوانسته رونقی در بازار ایجاد کند. تنها پروژههایی که از گذشته آغاز شدهاند یا آنهایی که با حمایتهای دولتی مانند نهضت ملی مسکن پیش میروند، همچنان فعال هستند. همین موضوع نشان میدهد که صنعت فولاد بیش از هر زمان دیگری به تحرک واقعی در بخش ساختوساز وابسته است.
تضاد بازار داخلی و جهانی فولاد
در بازار جهانی میلگرد، شرایط کاملاً متفاوت است. قیمتها در چین و جنوب شرق آسیا افزایش یافته، در حالی که ترکیه شاهد کاهش بوده است. در ایران اما، به دلیل رکود تقاضا و تعطیلات، بازار ظاهراً آرام مانده است. اما این آرامش پایدار نیست. کارشناسان هشدار میدهند که در صورت تداوم فشارهای تورمی و تردیدهای ارزی، احتمال افزایش قیمت در بازار داخلی وجود دارد، حتی اگر تقاضا همچنان پایین باقی بماند.
این شکاف میان بازار داخلی و جهانی، یکی از مهمترین نقاطی است که فعالان باید با دقت دنبال کنند. چرا که هرگونه تغییر جدی در یکی از این بازارها میتواند به سرعت بر دیگری اثر بگذارد.
آینده بازار آهن آلات مبهم است!
تصویر امروز بازار آهن و فولاد ترکیبی از عوامل متضاد است: تورم شدید مصالح، سیاستهای ارزی مبهم، رکود ساختوساز و تضاد روندهای جهانی. هرچند آهن در ماههای اخیر رشد قیمتی کمتری نسبت به سایر مصالح داشته، اما فشارهای انباشته دیر یا زود به این بخش نیز منتقل خواهد شد.
راهحل روشن است: دولت باید همزمان دو مسیر را دنبال کند. نخست، اصلاح فوری فرآیندهای ارزی برای بازگرداندن شفافیت و کاهش هزینههای تولید. دوم، ایجاد مشوقهای واقعی برای سرمایهگذاری در ساختوساز تا دوباره چرخ پروژههای عمرانی به حرکت درآید.
در غیر این صورت، آرامش نسبی امروز میتواند مقدمهای بر موج تازهای از گرانیها باشد؛ موجی که نه تنها بازار آهن و فولاد، بلکه کل اقتصاد ایران را تحت تأثیر قرار خواهد داد.
