پیش فاکتور خالی است.
میلگرد در تله تحریم و تورم و بازار در انتظار تصمیمهای سخت
بازار میلگرد ایران در آستانه نیمه دوم سال ۱۴۰۴ با دو عامل همزمان و پرقدرت دستوپنجه نرم میکند: فشار تورمی داخلی و تشدید ریسکهای ناشی از تحریمها. این ترکیب باعث شده است که قیمتها در کوتاهمدت نوسانهای شدیدی تجربه کنند، اما در عمل معاملات واقعی با رکود جدی روبهرو باشند.
هزینههای ساختوساز بالا رفت!
طبق گزارشهای رسمی، هزینه نهادههای ساختمانی در بهار امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته حدود ۴۹.۷ درصد افزایش یافته است؛ رقمی که از سنگینترین جهشها در چند سال اخیر محسوب میشود. این رشد مستقیم خود را در افزایش هزینه ساخت مسکن نشان داده است. سال گذشته هزینه ساخت هر متر مربع واحد مسکونی بدون در نظر گرفتن زمین حدود ۲۰ تا ۲۵ میلیون تومان بود، اما امروز این رقم به حدود ۳۰ میلیون تومان رسیده است. تورم مصالح، خدمات و دستمزدها عامل اصلی این افزایش برآورد میشود.
در این میان، میلگرد بهعنوان یکی از اصلیترین نهادههای ساختمانی بیشترین فشار را بر پروژههای عمرانی و مسکن حمایتی گذاشته است. در طرح نهضت ملی مسکن، قیمت میلگرد که در ابتدای پروژهها حدود ۲۰ هزار تومان بود، حالا به حدود ۴۰ هزار تومان رسیده و رشد نزدیک به صددرصدی داشته است. همین جهش باعث شده هزینه ساخت واحدهایی که اسکلت سنگین دارند بهشدت بالا رود و پیشبینیهای اولیه از نظر مالی عملاً بر هم بخورد.
تلاش دولت برای کنترل هزینهها ادامه دارد…
دولت با هدف کاهش فشار هزینهها، بخشی از ذخایر میلگرد را با قیمتهای قدیمیتر به پروژههای حمایتی تخصیص داده است. تاکنون ۳۰ هزار تن میلگرد از سوی صندوق ملی مسکن برای پروژههای حمایتی تامین شده و وعده داده شده که ۳۰ هزار تن دیگر نیز در هفتههای آتی تخصیص یابد. این اقدام میتواند بخشی از بار مالی پروژههایی که هنوز آغاز نشدهاند را کاهش دهد. اما واقعیت این است که توزیع میلگرد به تنهایی قادر به مهار روند صعودی هزینهها نیست. برای تثبیت شرایط، سیاستهای مکملی همچون کنترل تورم مصالح، تسهیل تامین مالی و بازنگری در قراردادهای پیمانکاری ضروری به نظر میرسد.
بازار آزاد میلگرد اکنون در شرایطی خاصی قرار دارد: قیمتها در حال افزایشاند، اما تقاضا به شدت کاهش یافته است. کف قیمت پیشنهادی در مبادی معتبر همچون خراسان، ابرکوه و ذوبآهن اصفهان حدود ۳۷ تا ۳۷ هزار و ۵۰۰ تومان بهاضافه مالیات بر ارزش افزوده اعلام شده است. با این حال، به دلیل کاهش نقدینگی و ضعف توان خرید مصرفکنندگان، معاملات واقعی چندان پررونق نیست. فعالان بازار اشاره میکنند که بخشی از افزایش قیمتها بیشتر جنبه روانی و ناشی از انتظارات تورمی دارد تا اینکه پشتوانه تقاضای واقعی داشته باشد.
مکانیسم ماشه و موج جدید نگرانیها
تحولات سیاسی اخیر و بحث فعال شدن مکانیسم ماشه در شورای امنیت سازمان ملل بار دیگر سایه تحریمها را بر سر بازار فولاد ایران انداخته است. حتی پیش از اجرای کامل این تحریمها، اثر روانی آن در بازار میلگرد آشکار شده است. نوسانات اخیر قیمتها، عمدتاً ناشی از نگرانی نسبت به افزایش هزینه واردات مواد اولیه، بیمه، حملونقل و تامین مالی است. محدودیتهای احتمالی در واردات شمش فولاد یا قطعات واسطهای، بهطور مستقیم بر قیمت تمامشده تولید تاثیر میگذارد.
اگر تحریمها به صورت عملی بازگردند، اثرات آن تنها به واردات مواد اولیه محدود نخواهد شد. صادرات محصولات فولادی ایران نیز ممکن است با محدودیتهای جدید مواجه شود. در چنین شرایطی، تولیدکنندگان برای جبران هزینهها احتمالا قیمت فروش داخلی را افزایش داده و عرضه را کاهش خواهند داد. این روند میتواند فشار مضاعفی بر بازار داخلی وارد کند و رکود فعلی را عمیقتر سازد.
بازار میلگرد ایران امروز روی دو محور ناپایدار حرکت میکند: تورم فزاینده داخلی و تحریمهای بینالمللی. افزایش هزینه نهادههای ساختمانی و جهش دو برابری قیمت میلگرد، ساختوساز را به مرز توقف کشانده است. در کنار آن، تهدید بازگشت تحریمها باعث بیثباتی روانی و اقتصادی در بازار شده است. اگر سیاستهای حمایتی کارآمد و هماهنگ برای مهار این وضعیت اجرا نشود، نهتنها قیمتها با نوسانهای بیشتر روبهرو خواهند شد، بلکه رکود ساختوساز نیز عمیقتر خواهد شد؛ رخدادی که میتواند هم صنعت فولاد و هم بخش مسکن کشور را به چالش جدی بکشاند.
