پیش فاکتور خالی است.
بازار آهن در آستانه تغییر: آیا عرضه ارز فولادیها در تالار دوم میتواند مسیر قیمتها را عوض کند؟
انتشار خبر عرضه ارز صادراتی فولادیها در تالار دوم مرکز مبادله ارز و طلا، بهسرعت فضای بازار را دگرگون کرد. در حالی که صنعت فولاد هفتههاست در رکودی محتاطانه به سر میبرد، این تصمیم جدید بانک مرکزی جرقهای از امید یا شاید نگرانی در میان فعالان بازار ایجاد کرده است. از یکسو، کارخانهها این سیاست را نشانهای از تسهیل نقدینگی و بهبود صادرات میدانند؛ از سوی دیگر، برخی کارشناسان هشدار میدهند که تغییرات ارزی ممکن است دوباره به رشد نرخ دلار نیمایی و در نتیجه افزایش قیمت آهنآلات در بازار داخلی بینجامد.
واکنش سریع بورس آهن به بخشنامه ارزی
در نخستین ساعات پس از انتشار خبر، نمادهای فولادی بورس رشد چشمگیر داشتند. فولاد مبارکه، ذوبآهن اصفهان و فولاد خوزستان از جمله سهمهایی بودند که در صف خرید قرار گرفتند. بااینحال، اطلاعیه رسمی بانک مرکزی در ادامه، هیجان اولیه را تا حدی فرو نشاند و تأکید کرد که سیاست «۷۰ به ۳۰» همچنان برقرار است؛ یعنی تنها ۳۰ درصد از ارز صادراتی محصولات نهایی زنجیره فولاد (مانند میلگرد و پروفیل) امکان عرضه در تالار دوم را دارد.
با وجود این، حتی همین اصلاح جزئی نیز برای فعالان صنعت سیگنالی مثبت تلقی شد. بازار سرمایه این تصمیم را گامی در جهت افزایش شفافیت و گردش نقدینگی در زنجیره فولاد دانست؛ اقدامی که میتواند قدرت رقابت شرکتهای ایرانی در بازارهای جهانی را تقویت کند.
اثر زنجیرهای در بازار آهنآلات
بازار داخلی آهن همیشه به سیاستهای ارزی حساس بوده است. نرخ دلار نیمایی، هزینههای حملونقل و شیوه بازگشت ارز صادراتی، همگی در قیمت نهایی محصولات اثر مستقیم دارند. در روزهای اخیر، افزایش ۵۰۰ تومانی قیمت ورق و پروفیل در بازار آزاد را بسیاری به همین خبر مرتبط میدانند.
تحلیلها در میان فعالان بازار اما متفاوت است:
- گروهی معتقدند ورود ارز فولادیها به تالار دوم، باعث افزایش نقدینگی کارخانهها و در نتیجه افزایش عرضه و ثبات قیمتی در بازار خواهد شد.
- گروه دیگر میگویند با رشد انگیزه صادرات، ممکن است بخشی از تولید داخلی به خارج هدایت شود و کمبود نسبی در عرضه داخلی ایجاد کند که باعث بالا رفتن قیمتها خواهد شد.
در هر حال، آنچه فعلا در بازار دیده میشود نوعی انتظار محتاطانه است. فعالان در حال رصد اثر واقعی تصمیم بانک مرکزی بر معاملات داخلی هستند تا ببینند آیا این تغییر به ثبات میانجامد یا موج جدیدی از نوسانات را رقم میزند.
همزمانی تصمیم ارزی با چشمانداز جدید فولاد
نکته قابلتوجه این است که همزمان با انتشار این خبر، سمپوزیوم فولاد ۱۴۰۴ در جزیره کیش برگزار شد؛ رویدادی که در آن مدیران ارشد ایمیدرو و وزارت صمت بر لزوم حرکت صنعت فولاد به سمت «دیجیتالیسازی و تولید سبز» تأکید کردند.
محمد مسعود سمیعینژاد، رئیس هیئت عامل ایمیدرو، در سخنان خود اعلام کرد:
«پیگیریهای وزارت صمت برای عرضه ارز صادراتی فولاد در تالار دوم، زمینه رقابتپذیری پایدار و تقویت حضور جهانی را فراهم میکند.»
به گفته کارشناسان، ترکیب سیاستهای ارزی با برنامههای فناورانه و زیستمحیطی میتواند نقطه عطفی برای صنعت فولاد باشد. تسهیل بازگشت ارز از یکسو و سرمایهگذاری در فولاد کمکربن از سوی دیگر، دو رکن مهمی هستند که آینده این صنعت را در مسیر توسعه پایدار قرار میدهند.
مسیر پیش روی بازار فولاد چیست؟ ثبات یا نوسان؟
اکنون که هیجان اولیه بازار فروکش کرده، نگاهها بار دیگر به بازار فیزیکی بازگشته است. تحلیلها نشان میدهد اگر سیاست فعلی بانک مرکزی بدون تغییر ادامه پیدا کند، احتمالاً بازار آهن در کوتاهمدت نوسانات محدودی را تجربه خواهد کرد، اما در میانمدت، افزایش تقاضا برای محصولات صادراتمحور محتمل است.
آنچه تعیینکننده خواهد بود، نحوه اجرای دقیق بخشنامه و همکاری وزارت صمت با بانک مرکزی در پایش بازگشت ارز است. اگر فرآیند عرضه ارز شفاف و آسان پیش برود، میتوان انتظار داشت که معاملات در بورس کالا افزایش یابد و به تبع آن، فضای روانی بازار آهن نیز بهبود پیدا کند.
اما اگر این روند ابهام یا تأخیری داشته باشد، همان هیجانی که در بورس شاهدش بودیم، اینبار میتواند به شکل افزایش ناگهانی قیمتها در بازار آهنآلات بروز کند.
جمع بندی: پیام روشن دولت برای بازار
تصمیم اخیر بانک مرکزی را میتوان بخشی از راهبرد کلان دولت برای تعادل ارزی و رونق تولید دانست. اگر این تعادل بهدرستی مدیریت شود، نهتنها مسیر قیمت آهن منطقیتر خواهد شد، بلکه اعتماد فعالان بازار که در سالهای اخیر بارها آسیب دیده است، دوباره ترمیم میشود. بازار آهن امروز بیش از هر زمان دیگری چشم به تصمیمهای اقتصادی دارد؛ تصمیمهایی که میتواند این صنعت دیرپای اما خسته را بار دیگر به حرکت درآورد.
