پیش فاکتور خالی است.
فولاد جهانی در مه غلیظ رکود با سیگنالهای نفت، چین و خلیج فارس
بازار جهانی فولاد در مسیری قدم گذاشته است که نشانههای هشداردهنده آن روزبهروز پررنگتر میشود. مجموعهای از متغیرهای همزمان یعنی افت تقاضای جهانی و کاهش تولید چین، پیشبینی نفت ۵۰ دلاری و فشار مازاد ظرفیت در خلیجفارس وضعیتی درست کرده است که تحلیلگران آن را یکی از پیچیدهترین دورههای چند سال اخیر میدانند. روند قیمتها نیز این تصویر تیره را تأیید میکند؛ کاهش ۱۰ تا ۲۰ دلاری نرخ شمش جهانی در حالی ثبت شده است که خریداران با احتیاط بیشتری به بازار نزدیک میشوند و فعالان صنعتی ترجیح میدهند تصمیمهای خود را به تعویق اندازند.
رکود تقاضا؛ حلقهای که بازار را به عقب میکشد!
در بسیاری از بازارهای مصرفکننده فولاد، نشانههای ضعف تقاضا بهوضوح دیده میشود. پروژههای عمرانی کند شده، صنایع مصرفکننده با کمبود نقدینگی روبهرو هستند و حجم معاملات در بسیاری از کشورها افت محسوسی دارد. نرخ شمش، که یکی از شاخصهای مهم برای سنجش وضعیت بازار جهانی است، با کاهش ۱۰ تا ۲۰ دلاری، وضعیت شکننده فعلی را بهخوبی نشان میدهد.
در چنین فضایی، حتی کوچکترین تغییرات قیمتی نیز بیشتر ناشی از هیجانات کوتاهمدت است تا حرکتهای پایدار. فعالان بازار میگویند رکود اخیر تنها یک موج جزئی نیست؛ بلکه امتداد چندین ماه افت تقاضاست که حالا اثر خود را در قیمتهای جهانی نشان میدهد.
چین؛ بازیگری که هر تغییرش دامنه جهانی دارد
چین همچنان بزرگترین متغیر بازار فولاد جهان است و کاهش تولید این کشور در ماه گذشته اهمیت زیادی دارد. کاهش ۱۲ درصدی تولید فولاد خام در ماه اکتبر بازتاب فشارهای ساختاری بر صنایعی است که مازاد ظرفیت دارند. سیاستهای کنترلی چین در صنایع سنگین اکنون وارد مرحله جدیتری شده و همین تغییر جهت، تأثیر مستقیم بر حجم عرضه جهانی گذاشته است.
موضوع دیگری که تحلیل بازار را پیچیدهتر کرده، اختلاف بین آمار رسمی و برداشت کارشناسان از وضعیت واقعی اقتصاد چین است. دولت پکن رشد ۵ درصدی را اعلام میکند، اما بسیاری از تحلیلگران برآورد میکنند رشد واقعی نزدیک به ۲ تا ۳ درصد باشد. این اختلاف تنها یک موضوع آماری نیست؛ بلکه نشان میدهد مصرف واقعی فولاد چین کمتر از برداشتی است که در محاسبات رسمی دیده میشود. بنابراین حتی اگر دو ماه پایانی سال دوره افزایش تقاضا باشد، اینبار چنین جهشی انتظار نمیرود.
نفت ۵۰ دلاری؛ علامتی از رکود گستردهتر
پیشبینی کاهش قیمت نفت به محدوده ۵۰ دلار، یکی از عوامل مهمی محسوب میشود که سایه آن بر بازار فولاد افتاده است. برای اقتصادهایی که هزینههای عمرانی و صنعتی خود را با درآمدهای انرژی تأمین میکنند، نفت ۵۰ دلاری معنایی جز کاهش سرعت پروژهها ندارد. در چنین شرایطی تقاضا برای فولاد بهشدت آسیب میبیند و سرمایهگذاری در ساختوساز کاهش پیدا میکند.
این روند نهتنها بر بازارهای خاورمیانه و شمال آفریقا اثر میگذارد، بلکه به دلیل نقش جهانی بازار انرژی، چشمانداز فولاد را نیز تیرهتر میکند.
خلیجفارس؛ مازاد ظرفیت در کمین بازار
افزایش ظرفیت فولاد در منطقه خلیج فارس، در حالی که تقاضا رشد قابلتوجهی ندارد، یکی از ریسکهای مهم سال آینده بهشمار میآید. بررسیها نشان میدهد نسبت عرضه به تقاضا در سال آینده ممکن است تا ۳۰ درصد به ضرر مصرفکنندگان تغییر کند. چنین شکافی، فشار مازاد عرضه را تشدید میکند و زمینهساز رقابت قیمتی در سطح منطقهای میشود.
این وضعیت برای بازار جهانی نیز خبر خوبی نیست؛ چراکه هر مازاد منطقهای، مسیرهای صادراتی را تغییر میدهد و رقابت را در بازارهای واردکننده تشدید میکند.
تناقض سنگ آهن و فولاد و دو مسیر متفاوت
در حالی که در بازار فولاد سیگنالهای نزولی دیده میشود، قیمت سنگ آهن در هفته گذشته خلاف جریان حرکت کرده و تا سطح ۸۰۰ یوان بالا رفته است. علت اصلی این رشد، کاهش حجم محمولههای جهانی است. افت ۲.۷ میلیون تنی عرضه از استرالیا و برزیل، مسیر قیمت را بهطور مقطعی تغییر داده و بازار را نسبت به محدودیت عرضه حساستر کرده است.
افزون بر این، سیاست جدید دولت چین در کاهش هزینههای بندری برای حملونقل سریعتر، ذخیرهسازی طولانیمدت را کاهش خواهد داد و احتمالاً عرضه نقدی در دورههای ذخیرهسازی مجدد محدود میشود؛ عاملی که خود محرک کوتاهمدت قیمت سنگ آهن است.
میلگرد جهانی و جهشی مقطعی در دل روند نزولی
قیمت میلگرد چین با عبور از سطح ۳۱۰۰ یوان، بهترین عملکرد خود در ماه نوامبر را ثبت کرده است. این رشد اما بیش از آنکه نشانه رونق بازار باشد، حاصل کاهش عرضه داخلی و محدودیتهای تولید است.
در سمت صادرات نیز الگوی تازهای در حال شکلگیری است. کاهش ۱۲.۵ درصدی صادرات فولاد چین، نخستین کاهش سال جاری، نشان میدهد فشار سیاستهای حمایتی شرکای تجاری و هزینههای تولید، چین را به کاهش وابستگی به بازار خارجی سوق داده است.
تصویر کلی احتیاط جهانی را نشان میدهد!
با وجود برخی روندهای مثبت مقطعی، برآیند تحلیلها نشان میدهد بازار جهانی فولاد پایان سال آرامی نخواهد داشت. پیشبینیها حکایت از کاهش حدود ۷ درصدی قیمتهای آتی دارد. ضعف بخش املاک و زیرساخت چین، بحران نقدینگی پروژههای عمرانی، کاهش صادرات و کندی رشد اقتصادی نشانههایی هستند که با هم آینده بازار را تیره نشان میدهند.
در چنین شرایطی، فعالان بازار بیش از هر زمان دیگری با احتیاط حرکت میکنند. تصمیمگیریهای بزرگ به تعویق افتاده، خریدهای انباشته کاهش یافته و ریسکپذیری تولیدکنندگان صنعتی به حداقل رسیده است. افقی که اکنون پیش روی بازار جهانی فولاد قرار دارد، نه نوید جهش، بلکه نشانهای از ادامه رکود و نوسانهای فرسایشی است؛ چشماندازی که بازار را در ماههای آینده نیز در وضعیت انتظار نگه خواهد داشت.
