
در روزهایی که بحران ناترازی انرژی، تابستان صنعت کشور را به داغترین چالش اقتصادی تبدیل کرده است، خبر عبور ظرفیت نیروگاههای حرارتی از مرز ۷۷ هزار مگاوات میتواند تلنگری امیدبخش برای صنایعی از جمله فولاد باشد. این توسعه در حوزه زیرساختی برق نه تنها در پاسخ به نیازهای مصرفی مشترکان خانگی اهمیت دارد، بلکه پیامی واضح برای صنایع بزرگ و حیاتی مانند فولاد دارد: تأمین برق مطمئن، کلید پایداری تولید و حفظ سهم در بازارهای جهانی است.
توسعه نیروگاههای حرارتی، پاسخی به نیاز فوری صنعت
براساس گزارش رسمی شرکت تولید نیروی برق حرارتی، بیش از ۲۴۰۰ مگاوات به ظرفیت تولید برق حرارتی کشور در سال جاری افزوده شده است. از این میزان، ۷۳۰ مگاوات تنها با رفع محدودیت تولید در ۱۴ نیروگاه بخاری به دست آمده است؛ نیروگاههایی که نقش مهمی در تأمین برق پایدار برای صنایع سنگین دارند.
همچنین با اتصال شش واحد گازی جدید در نقاط مختلف کشور از جمله نیروگاههای سهند، چادرملو (اردکان)، گلگهر، ری، آلومینیوم المهدی و خرمآباد، نه فقط ظرفیت تولید، بلکه توزیع جغرافیایی برق در مناطق صنعتی بهبود یافته است. این روند، برای مناطقی چون یزد، کرمان و خوزستان که از مهمترین مراکز تولیدی فولاد کشور هستند، اهمیت زیادی دارد.
تأمین پایدار برق، ستون فقرات زنجیره تولید فولاد
صنعت فولاد به انرژی زیادی نیاز دارد که در زمان پیک مصرف، همیشه در صف اول محدودیتهای برقی قرار میگیرد. افت ولتاژ، قطعیهای مقطعی و یا برنامههای خاموشی اجباری، ضررهای سنگینی برای تولیدکنندگان این حوزه به همراه دارد. طبق گزارش انجمن تولیدکنندگان فولاد، در تابستان سال گذشته تنها به دلیل ناترازی برق، بیش از ۲ میلیون تن از تولید برنامهریزیشده فولاد کشور حذف شد.
حال، اگرچه عبور ظرفیت نیروگاههای حرارتی از مرز ۷۷ هزار مگاوات به معنای پایان مشکلات نیست، اما میتواند قدم مهمی در جهت تثبیت جریان برق صنایع باشد. درواقع نباید فراموش کرد که بیش از ۶۹ درصد این ظرفیت در اختیار بخش خصوصی است؛ عاملی که با مدیریت هوشمندانه میتواند زمینه مشارکت فعال صنعت فولاد در پروژههای تولید برق اختصاصی یا قراردادهای خرید تضمینی انرژی (PPA) را فراهم آورد.
نیروگاههای بخاری و گازی؛ همکاران خاموش صنعت فولاد
در حال حاضر، ظرفیت واحدهای بخاری کشور ۱۵٬۸۳۰ مگاوات و ظرفیت واحدهای گازی ۲۵٬۵۳۹ مگاوات اعلام شده است. بسیاری از کارخانههای بزرگ فولادسازی همچون فولاد مبارکه، فولاد خوزستان و فولاد هرمزگان برای بخشهایی از تولید خود به برق حاصل از این دو نوع نیروگاه متکی هستند. به همین دلیل، افزایش ظرفیت، راندمان و دسترسپذیری این نیروگاهها، در عمل نوعی «سرمایهگذاری غیرمستقیم» در صنعت فولاد محسوب میشود.
چشمانداز روشن یا تهدیدی در کمین؟
با وجود این دستاورد مهم، نباید از هشدار کارشناسان درباره ناترازی فصلی انرژی غافل شد. در تازهترین تحلیل انجمن فولاد، کاهش دوره تولید سالانه از ۹ ماه به ۷ ماه بهدلیل محدودیتهای انرژی، خطری جدی برای صادرات و تعهدات داخلی تلقی میشود. بنابراین، افزایش ظرفیت اسمی نیروگاهها باید با راهکارهای مکمل مانند ذخیرهسازی انرژی، مدیریت بار هوشمند و سرمایهگذاری صنایع در تولید پراکنده (DG) همراه باشد تا به تاثیر واقعی در چرخه تولید فولاد تبدیل شود.
نتیجه، پیوند ناگسستنی صنعت و انرژی
افزایش ظرفیت نیروگاههای حرارتی بدون شک یک پیشرفت زیربنایی و استراتژیک برای اقتصاد کشور است؛ اما زمانی به نتیجه مطلوب میرسد که سیاستگذاران و مدیران صنعتی این ظرفیت را به درستی در مسیر حمایت از صنایع مادر مانند فولاد هدایت کنند. انرژی پایدار، پایهگذار امنیت تولید است و بدون آن، هیچ چشماندازی از توسعه صنعتی پایدار متصور نیست. حال که کشور قدم بزرگی بهسوی تأمین برق پایدار برداشته، نوبت صنعت فولاد است که خود را برای جهشی دوباره آماده کند.

