پیش فاکتور خالی است.
چین در مسیر مهار مازاد فولاد تا ۲۰۲۶؛ بازتاب جهانی و اثر بر بورس کالای ایران
بازار جهانی فولاد در سالهای اخیر با بحران مازاد ظرفیت تولید روبهرو شده است؛ بحرانی که چین، بزرگترین تولیدکننده فولاد جهان، در مرکز آن قرار دارد. حالا پکن تصمیم گرفته است تا سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ با سیاستهای سختگیرانه تولید فولاد را کاهش دهد؛ تصمیمی که پیامدهای گستردهای برای قیمتها، تجارت جهانی و حتی بورس کالای ایران به همراه خواهد داشت.
مهار مازاد ظرفیت؛ هدف اصلی سیاستهای جدید چین
چین با سهمی بیش از نیمی از تولید فولاد جهان، سالهاست به دامنزدن عرضه مازاد متهم میشود. افزایش تولید فراتر از نیاز بازار نهتنها سودآوری فولادسازان را کاهش داده بلکه زمینهساز تنشهای تجاری و اقدامات ضددامپینگ شده است. به همین دلیل، دولت چین برنامهای تدوین کرده که به موجب آن، ایجاد ظرفیتهای جدید ممنوع و تولید مازاد کنترل خواهد شد.
در این برنامه اهداف روشنی مانند رشد ۴ درصدی ارزش افزوده صنعت فولاد، افزایش سرمایهگذاری در فناوریهای نوین و تشویق به مصرف داخلی فولاد در پروژههای عمرانی تعیین شده است.
صادرات فولاد چین؛ عامل تنشهای جهانی
آمارها نشان میدهد حدود یکسوم صادرات فولاد چین در سال ۲۰۲۳ با تکیه بر ظرفیتهای مازاد و دامپینگ انجام شده است. تنها در هفت ماه نخست سال جاری، صادرات فولاد چین ۱۱.۴ درصد رشد داشته و به بالاترین سطح تاریخی خود رسیده است.
شرکت بائوشان آیرون اند استیل (Baosteel) پیشبینی کرده است صادرات فولاد این کشور در سال ۲۰۲۵ همچنان بالای ۱۰۰ میلیون تن متریک باقی بماند. این روند نگرانی کشورهایی را برانگیخته که معتقدند فولاد ارزان چین تولیدکنندگان داخلیشان را تحت فشار قرار داده است.
تأثیر مستقیم بر بازار فولاد ایران و بورس کالا
تحولات جهانی فولاد و سیاستهای چین، بازار داخلی ایران را نیز بیتأثیر نگذاشته است. افزایش صادرات فولاد چین و اخبار مربوط به فعال شدن مکانیسم ماشه طی روزهای اخیر، باعث رشد نرخ دلار (عبور از مرز ۱۰۰ هزار تومان) و ریزش شاخص کل بورس شد.
با این حال، بازار مقاطع فولادی در بورس کالای ایران همچنان فعال است:
- در معاملات امروز، ۱۲ هزار و ۱۱۷ تن میلگرد عرضه شد که حدود ۴۸ درصد آن به فروش رسید.
- ذوبآهن اصفهان تمام ۵ هزار و ۷۹۶ تن تیرآهن خود را فروخت و ۲۹۴ میلیارد تومان درآمدزایی کرد.
- فولاد مبارکه اصفهان نیز توانست حدود ۲۴ هزار و ۴۵۰ تن ورق فولادی را از مجموع ۶۰ هزار تن عرضهشده به فروش برساند.
این ارقام نشان میدهد که باوجود نوسانات بازار ارز و بورس، تقاضای داخلی برای مقاطع فولادی در سطح بالایی قرار دارد.
چشمانداز؛ فرصت یا تهدید برای ایران؟
تصمیم چین برای کاهش تولید فولاد در بازه ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۶ میتواند نقطه عطفی برای بازار جهانی باشد. از یک سو احتمال افزایش قیمتها و ایجاد فرصت صادراتی برای تولیدکنندگان دیگر کشورها وجود دارد، و از سوی دیگر کاهش صادرات چین میتواند معادلات رقابتی را تغییر دهد.
برای ایران، این تحولات هم تهدید است و هم فرصت. فعالان بازار ناچارند با رصد دقیق سیاستهای پکن و تغییرات قیمت جهانی، استراتژی خرید و فروش خود را بهروز کنند تا از زیان احتمالی جلوگیری کرده و از فرصتهای جدید بهرهبرداری کنند.
