پیش فاکتور خالی است.
تاثیر نوسان بازارهای آسیایی زیر سایه فشارها بر بازار فولاد ایران
بازار جهانی فولاد همیشه تحت تأثیر نوسانات اقتصادهای بزرگ مخصوصاً در آسیا بوده است. در ماههای اخیر، بازارهای آسیایی فشارهای متعددی از جمله کندی رشد اقتصادی چین، تنشهای تجاری و سیاستهای پولی انقباضی در جهان را تجربه کردند. این فشارها باعث نوسان قیمت کالاهای پایه مانند فولاد در بازارهای آسیایی شده است. سوال مهم این است که این تغییرات و تلاطمهای آسیایی چه اثری بر بازار فولاد ایران میگذارد؟
نوسانات بازارهای آسیایی و دلایل آن
یکی از مهمترین بازیگران بازار فولاد آسیا، کشور چین است که به تنهایی بیش از نیمی از فولاد جهان را تولید و مصرف میکند. طی سال گذشته میلادی، اقتصاد چین با چالشهای متعددی روبهرو بوده که اثر آن در بخش فولاد نیز مشهود است.
کاهش تقاضای داخلی چین در حوزه ساختوساز و صنعت، موجب زیاد شدن عرضه فولاد در این کشور شده است. شرایط نامطلوب بازار فولاد چین و افت تقاضا، به عنوان عامل منفی اصلی، باعث کاهش قیمت جهانی فولاد شده است. به طور مشخص، در ابتدای آوریل ۲۰۲4 (اواسط فروردین ۱۴۰۳) قیمت جهانی میلگرد در اکثر مناطق دنیا کاهش یافت که تحلیلگران علت اصلی آن را کاهش تقاضای چین و رکود ساختوساز در این کشور عنوان کردند.
علاوه بر چین، سایر بازارهای آسیایی نیز تحت فشار عوامل جهانی قرار داشتهاند. برای مثال در ژاپن و کره جنوبی رشد اقتصادی کند شده و تقاضای فولاد کاهش یافته است. همچنین تنشهای تجاری بین چین و سایر کشورها (از آمریکا تا هند) فضای عدم اطمینان را تشدید کرده است.
در بازارهای مالی آسیا، نگرانی از سیاستهای پولی بانکهای مرکزی (مثل احتمال افزایش نرخ بهره توسط فدرال رزرو آمریکا) نیز بر بازارها سایه افکنده است. این عوامل سیاسی و اقتصادی باعث شدهاند بازارهای سهام آسیایی نیز پرنوسان شوند و سرمایهگذاران با احتیاط بیشتری عمل کنند. مثلاً گزارشها حاکی است که بازارهای سهام آسیا تلاش دارند موقعیت خود را حفظ کنند، در حالی که فشارهای سیاسی بر بانک مرکزی آمریکا (فدرال رزرو) و اظهارات مقامات، نگرانیها را افزایش داده است. نتیجه این شرایط، افت شاخصهای سهام در غرب و نیز کاهش ارزش دلار در بازارهای جهانی بود که کامودیتیها را تحت فشار گذاشت.
در بخش مواد اولیه فولاد هم نوسانات مشهود بوده است. طبق ارزیابیها، اخیراً قیمت شمش فولاد ۱۵۰ میلیمتری چین در بازار داخلی با ۱۰ یوان کاهش به ۲۹۵۰ یوان در هر تن رسیده و قیمت همین شمش در بازار صادراتی چین نیز با ۲ دلار افت به ۴۰۹ دلار در هر تن کاهش یافته است.
همچنین در بازار قراضه آهن، قیمت قراضه وارداتی ترکیه و اروپا مدتی ثابت ماند و تغییر محسوسی نداشت. این ثبات نسبی قیمت قراضه در کنار کاهش قیمت محصولات نهایی فولاد در آسیا، نشاندهنده مازاد عرضه و ضعف تقاضاست. به عبارت دیگر، تولیدکنندگان برای جذب خریدار ناچار هستند قیمت محصولات را پایین بیاورند، در حالی که قیمت مواد اولیه کاهش زیادی نداشته و این حاکی از فشار بر حاشیه سود تولیدکنندگان است.
تاثیر نوسانات آسیایی بر بازار فولاد ایران
این تحولات در شرق آسیا و سایر کشورهای منطقه چه اثری بر بازار فولاد ایران دارد؟
باید توجه داشت که بازار فولاد ایران به رغم برخی محدودیتهای تجاری ناشی از تحریمها، از قیمتهای جهانی تاثیر میپذیرد. تولیدکنندگان ایرانی بخش قابل توجهی از فولاد خود را صادر میکنند و قیمت صادراتی آنان عمدتاً بر مبنای نرخهای منطقهای (مثلاً CIS و شرق آسیا) تعیین میشود.
هنگامی که به علت رکود در چین و کاهش قیمت فولاد در بازارهای آسیایی، نرخهای جهانی افت میکند، محصولات فولادی ایران نیز در بازارهای صادراتی مجبور به عرضه با قیمت پایینتر میشوند تا رقابت پذیری خود را حفظ کنند. این یعنی درآمد ارزی کمتری عاید کشور خواهد شد. از سوی دیگر، در بازار داخلی هم قیمت فولاد از روند جهانی اثر میگیرد؛ وقتی قیمت شمش و میلگرد در بازارهای بینالمللی نزولی باشد، در بورس کالای ایران نیز انتظاراتی برای شروع روند کاهشی شکل میگیرد و خریداران با احتیاطتر میشوند.
یکی دیگر از مواردی که بر بازار فولاد ایران تاثیر میگذارد، مواد اولیه و تجهیزات است. اگر نوسانات آسیایی همراه با کاهش قیمت سنگ آهن، زغالسنگ ککشو و سایر مواد اولیه فولاد باشد، برای فولادسازان ایرانی فرصت کاهش هزینه فراهم میکند. هرچند ایران خود تولیدکننده بزرگ سنگآهن است، اما برخی اقلام یا فناوریها را از آسیا وارد میکند؛ بنابراین ارزانتر شدن آنها سودمند خواهد بود.
در مقابل، چنانچه تنشهای اقتصادی در آسیا (مثلاً اختلافات تجاری چین و آمریکا) باعث افزایش قیمت حملونقل یا برهم خوردن زنجیره تأمین شود، این موضوع نیز باعث میشود تامین مواد مورد نیاز صنعت فولاد ایران هم با هزینه بالاتر یا تأخیر انجام شود.
نتیجه چیست؟ آیا بازار فولاد ایران از بازارهایی آسیایی تاثیر میپذیرد؟
رکود یا رونق در بازار فولاد آسیا به دلیل ارتباطات تجاری و الگوی قیمتگذاری، با فاصله زمانی نه چندان زیاد به بازار ایران منتقل میشود. برای مثال، اگر چین به خاطر مازاد عرضه، فولاد ارزان روانه بازار جهانی کند، یکی از مقصدهای آن ممکن است بازارهای منطقهای نزدیک به ایران باشد که در رقابت صادرات، کار را برای فولاد ایران دشوار میکند. همچنین افت قیمت فولاد در ترکیه یا امارات (که رقبای صادراتی ایران هستند) میتواند سهم بازار ایران را کاهش دهد.
بازار فولاد ایران نمیتواند خود را از نوسانات و فشارهای بازارهای آسیایی مصون بداند و فعالان و سیاستگذاران صنعت فولاد ایران باید همیشه نگاهی به شرق داشته باشند و روند بازارهای آسیایی را رصد کنند.
