پیش فاکتور خالی است.
فولاد اروپا در لبه پرتگاه؛ آیا تعرفه ۵۰ درصدی میتواند ناجی باشد؟
صنعت فولاد اروپا، که روزگاری بهعنوان ستون فقرات اقتصاد این قاره شناخته میشد، امروز در یکی از حساسترین مقاطع تاریخی خود قرار گرفته است. فشار ناشی از واردات ارزانقیمت چین، هزینههای سرسامآور انرژی و سیاستهای تجاری سخت ایالات متحده، مجموعهای از بحرانها را رقم زده که موجودیت این صنعت راهبردی را به خطر انداخته است.
سیل واردات و سایه فولاد چینی
در دهه اخیر، چین با افزایش تصاعدی صادرات فولاد خود، به یکی از چالشهای اصلی تولیدکنندگان اروپایی تبدیل شده است. دادهها نشان میدهد که در سال ۲۰۲۴، اتحادیه اروپا بیش از ۲۸ میلیون تن فولاد وارد کرده؛ رقمی که حدود یکچهارم کل فروش فولاد در این بلوک را تشکیل میدهد.
بخش عمده این واردات از چین بوده و حالا با بسته شدن بازار آمریکا به روی فولاد چینی، این احتمال وجود دارد اروپا مقصد اصلی سیل جدیدی از محصولات ارزانقیمت شود.
زنگ خطر از قلب صنعت آلمان
ایلسه هِنه، مدیر ارشد شرکت آلمانی تیسنکروپ، در اظهاراتی هشدارآمیز میگوید: «ما نیاز به حمایت داریم. در غیر این صورت، صنعت فولاد اروپا دوام نخواهد آورد.»
این پیام روشن است: اگر اتحادیه اروپا بهسرعت وارد عمل نشود، نهتنها ظرفیت تولید از دست خواهد رفت، بلکه هزاران شغل نیز نابود میشود. تنها در سال ۲۰۲۴، بیش از ۱۸ هزار شغل در صنعت فولاد اروپا حذف شد و از سال ۲۰۰۸ تاکنون، این رقم به ۹۰ هزار فرصت شغلی رسیده است.
نسخه آمریکایی آهن آلات برای پاسخ بحران اروپایی
راهکاری که این روزها در بروکسل روی میز قرار دارد، اعمال تعرفه ۵۰ درصدی بر واردات فولاد و آهنآلات است؛ مشابه همان سیاستی که دولت ترامپ در آمریکا اجرا کرد. فرانسه، ایتالیا، اسپانیا و چند کشور دیگر اتحادیه اروپا از این پیشنهاد حمایت کردهاند.
حتی بحث اجرای قاعده «ذوب و ریختهگری در مبدأ» نیز مطرح شده تا امکان دور زدن تعرفهها از طریق کشورهای ثالث از بین برود. موافقان میگویند بدون چنین دیواری حفاظتی، ادامه حیات برای فولاد اروپا غیرممکن خواهد بود.
فراتر از فولاد؛ مسئله زنجیره تأمین
بحران فولاد تنها به یک صنعت محدود نمیشود. صنایع کلیدی دیگری همچون خودروسازی، وابستگی زیادی به فولاد داخلی دارند. اگر تولیدکنندگان اروپایی نتوانند نیاز این صنایع را تأمین کنند، پیامدهای آن بهسرعت در زنجیره تأمین خود را نشان خواهد داد. پرسش مهمی که امروز مطرح میشود، این است که آیا اروپا میخواهد همچنان خودروهایش با فولاد داخلی ساخته شود یا به وابستگی به واردات ارزان تن خواهد داد؟
اتحادیه اروپا پیشتر در سال ۲۰۱۹ تعرفه ۲۵ درصدی بر واردات فولاد وضع کرد؛ اما این سیاست بهتدریج تضعیف شد و عملاً مانع از رشد واردات نشد. حالا کمیسیون اروپا وعده داده است تا پایان فصل جاری، مقررات تازهای برای کنترل واردات معرفی کند. با این وجود، مذاکرات اروپا و آمریکا برای کاهش تعرفههای فولاد همچنان بینتیجه مانده و امیدی به معافیتهای گسترده از سوی واشنگتن دیده نمیشود.
بقای فولاد با اصلاحات بنیادین؟
اگرچه اعمال تعرفه ۵۰ درصدی میتواند بهعنوان یک سپر موقت در برابر موج واردات عمل کند، اما در بلندمدت کافی نخواهد بود. برای تضمین آینده صنعت فولاد اروپا، اصلاحات بنیادین اجتنابناپذیر است: کاهش هزینههای انرژی، سرمایهگذاری در فناوریهای نوین تولید، و حرکت به سمت کربنزدایی. تنها با چنین رویکردی است که فولاد اروپا میتواند جایگاه خود را در اقتصاد جهانی حفظ کند.
امروز فولاد اروپا در نقطهای تعیینکننده ایستاده است. هر تصمیمی که بروکسل بگیرد، نهتنها مسیر آینده این صنعت، بلکه سرنوشت صنایع کلیدی دیگر را نیز تحتتأثیر قرار خواهد داد. تعرفه ۵۰ درصدی شاید آخرین فرصت برای خرید زمان باشد، اما راه نجات واقعی در بازآفرینی صنعت فولاد اروپا و سازگاری آن با واقعیتهای جدید جهانی نهفته است.
