
صنعت فولاد جهان در میانه سال ۱۴۰۴ (۲۰۲۵ میلادی) وارد یکی از حساسترین دورههای خود شده است؛ دورهای که در آن همزمان با رکود در تقاضای داخلی چین، کاهش سودآوری کارخانهها و نوسانات شدید بازار مواد اولیه، تصویر آینده این صنعت بیش از هر زمان دیگری مبهم به نظر میرسد.
سقوط سودآوری در چین؛ زنگ خطری برای بزرگترین تولیدکننده
چین که همواره بهعنوان موتور محرک بازار جهانی فولاد شناخته میشود، امروز با چالشی عمیق روبهروست. آمارهای انجمن جهانی فولاد نشان میدهد تولید این کشور برای چهارمین ماه متوالی کاهش پیدا کرده و حاشیه سود کارخانهها به پایینترین سطح پنج سال اخیر رسیده است.
ضعف در بخش ساختوساز و مسکن، افت شاخص نسبت قیمت میلگرد به سنگآهن و افزایش مازاد عرضه، شرایطی را رقم زده که میتواند تعادل بازارهای جهانی را بر هم بزند. با این حال، بسیاری از کارخانههای چینی تولید را متوقف نکردهاند و همین تصمیم خطر تشدید مازاد عرضه را بالا برده است.
افت قیمتی تا تا جهش مقطعی بازار سنگآهن
در کنار کاهش سود فولاد، بازار سنگآهن چین نیز با نوسانات شدیدی مواجه شده است. قیمت هر تن سنگآهن ۶۲ درصدی اخیراً به حدود ۱۰۵ دلار سقوط کرد. دلیل اصلی این افت، افزایش عرضه محمولههای کمعیار در بنادر چین بود. کارخانهها نیز برای حفظ سود اندک خود به سمت این مواد ارزانتر حرکت کردهاند.
با این حال، آغاز فصل انبارداری در چین و نگرانی از محدودیتهای عرضه باعث شد بهای سنگآهن در بورس دالیان دوباره جهش کند و به بالاترین سطح از ماه ژوئیه برسد. این کشمکش میان عرضه و تقاضا، شکنندگی بازار مواد اولیه را بیش از پیش آشکار میکند.
رکود نسبی در جهان، استراتژی تهاجمی چین در صنعت فولاد
اگرچه بسیاری از بازارهای بینالمللی فولاد در هفتههای اخیر تغییر قیمتی چشمگیری را تجربه نکردهاند، اما رکود معاملات و اختلاف بالای هزینه تولید و قیمت نهایی، کارخانهها را به کاهش تولید سوق داده است. در این میان، چین با سیاستهای بازاریابی تهاجمی و قیمتهای رقابتی توانسته سهم بیشتری از بازار جهانی را تصاحب کند.
ثبات نسبی قیمتها در شمش دریای سیاه، ورق گرم اروپا و فولاد داخلی آمریکا، در کنار افت اندک در چین و رشد محدود در جنوب شرق آسیا، گویای بازاری ایستا اما پرتنش است؛ بازاری که در آن پکن موفق شده با حرکت حسابشده، رقبای خود را به حاشیه براند.
روسیه؛ مقاومت در برابر سقوط
بازار فولاد روسیه نیز درگیر چالشهای جدی است. قیمت میلگرد از ۶۰۰ دلار به حدود ۵۳۰ دلار در هر تن کاهش یافته و رکود تقاضای داخلی فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان وارد کرده است.
با این حال، کاهش ارزش روبل و سودآوری صادرات باعث شده کارخانههای روسی در برابر افت بیشتر مقاومت کنند. هزینه تولید حدود ۴۳۰ تا ۴۴۰ دلار در هر تن، عملاً مرز روانی قیمتها را تعیین کرده و انتظار نمیرود نرخها از این سطح پایینتر بیاید. صادرات بهعنوان سوپاپ اطمینان عمل کرده و بخشی از فشار ناشی از رکود داخلی را کاهش داده است.
آینده صنعت فولاد جهانی مبهم است!
بررسی روندها نشان میدهد صنعت فولاد جهانی اکنون در نقطهای متناقض قرار دارد. از یکسو کاهش تقاضا و سقوط سودآوری در چین و روسیه، و از سوی دیگر رقابت شدید برای تصاحب سهم بیشتر از بازار صادراتی. بازار مواد اولیه همچون سنگآهن نیز در وضعیتی شکننده است که هر تغییر کوچک در عرضه یا تقاضا میتواند به نوسانات بزرگ منجر شود.
در چنین فضایی، آینده بازار فولاد همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد. فعالان این صنعت ناچارند با رصد دقیق سیاستهای چین، تحولات اقتصادی روسیه و تغییرات در عرضه مواد اولیه، خود را برای سناریوهای گوناگون آماده کنند؛ چرا که در این بازار پرنوسان، تنها کسانی بقا خواهند داشت که انعطافپذیری و واکنش سریع را در استراتژیهای خود بگنجانند.

