
در روزهایی که بازار فولاد ایران با نوسانات قیمتی و انتظارات ارزی دست به گریبان است، مهرماه ۱۴۰۴ نقطهای متفاوت در مسیر قیمتی پروفیل بود؛ نقطهای که از شتاب رشد بازار کم شد و بازار به وضعیت خنثی و موقتی از ثبات رسید.
بررسی دادههای قیمتی نشان میدهد که در بیشتر کارخانههای بزرگ کشور، نرخ پروفیل در محدوده ۵۰ تا ۵۱ هزار تومان تثبیت شده است. این ثبات، نه از کاهش هزینهها ناشی میشود و نه از مازاد عرضه؛ بلکه حاصل برخورد دو نیروی متضاد است: افزایش هزینههای تولید در برابر افت محسوس تقاضا. در واقع، بازار به تعادلی موقت رسیده است؛ تعادلی که بیش از آنکه نشانه آرامش باشد، بازتابی از رکود محتاطانه است.
توقف تقاضای عمرانی و اشباع بازار خرید
در ماههای تیر و مرداد، تقاضای بالا برای پروفیل به خصوص از سمت پروژههای عمرانی، باعث جهش افزایش قیمت تا سطح ۵۲ هزار تومان شد. شرکتهای پیمانکار و واحدهای تولیدی، پیش از شروع فصل سرما اقدام به خریدهای انبوه کردند تا از افزایش بیشتر نرخ جلوگیری کنند. اما با اتمام این پروژهها در اوایل مهر، حجم خرید ناگهان کاهش یافت. پروژههای جدید هنوز کلید نخوردهاند و بسیاری از واحدهای اجرایی نیز به دلیل محدودیت نقدینگی، ترجیح میدهند موجودی انبار خود را مصرف کنند تا دوباره خرید نکنند.
به همین دلیل، از اواسط مهرماه نمودار قیمتی بیشتر کارخانهها حالت کاهشی به خود گرفته است. برای نمونه، پروفیل تهران و اطلس مازندران از ۵۲ هزار تومان به حدود ۵۱٬۰۰۰ تومان بازگشته و در همان سطح ثابت ماندهاند. این وضعیت نشان میدهد که بازار از مرحله هیجان خرید عبور کرده و وارد فاز استراحت شده است؛ دورهای که پیش از رکودهای فصلی در بازار فولاد تکرار میشود.
اثر کاهش نرخ دلار بر ذهنیت بازار فولاد
نقش بازار ارز در تحولات اخیر غیرقابل انکار است. دلار آزاد که در شهریور به حدود ۱۱۷ هزار تومان رسیده بود، در مهر به ۱۰۷ هزار تومان بازگشت و باعث شد فعالان احتیاط کنند. خریداران بزرگ ورق گرم و تولیدکنندگان پروفیل، انتظار دارند که با ثبات نسبی در بازار ارز، فشار هزینههای وارداتی کمتر شود. از سوی دیگر، احتمال کاهش بیشتر دلار تا محدوده ۱۰۵ هزار تومان، باعث شده است بسیاری از خریداران، سفارشهای خود را به تعویق بیندازند.
به زبان سادهتر، انتظارات کاهشی در بازار ارز، نقش ترمز را در معاملات آهنی ایفا کرده است. در حالیکه هزینههای انرژی و حملونقل همچنان بالاست، اما ذهنیت بازار بهسمت ثبات یا کاهش متمایل شده است. همین ذهنیت، مانع از شکلگیری موج جدید افزایش قیمت در بازار پروفیل شده است.
همگرایی قیمتی در میان کارخانههای بزرگ
یکی از نکات قابلتوجه مهرماه، همسطح شدن نرخها در سراسر کشور بود. در حالیکه در ماههای گذشته اختلاف قیمت میان تولیدکنندگان بزرگ (از جمله پروفیل اصفهان، تهران و اطلس مازندران) گاه به چند هزار تومان میرسید، اکنون فاصله قیمتی کمتر از یکهزار تومان است.
این همگرایی قیمتی نشانهای از توازن در عرضه و تقاضا است. بازار بهصورت طبیعی در حال تنظیم خود است و تولیدکنندگان نیز تمایلی به ایجاد رقابت منفی در نرخها ندارند. برای آنها، حفظ ثبات فعلی بهمراتب سودمندتر از ورود به فاز تخفیف یا رقابت قیمتی است؛ به خصوص در شرایطی که هزینههای تولید کمتر نشده است و حاشیه سود در پایینترین سطح خود قرار دارد.
چشمانداز آبان؛ بازار در انتظار تصمیمهای ارزی
در حال حاضر، بیشتر تحلیلها نشان میدهد که تا نیمه آبانماه، بازار پروفیل روندی خنثی را دنبال خواهد کرد. کارخانهها با احتیاط عمل میکنند و از افزایش یا کاهش ناگهانی نرخها پرهیز دارند. دو عامل اصلی آینده بازار را تعیین خواهد کرد:
- تغییرات نرخ ارز و سیاستهای ارزی دولت: اگر دلار به زیر ۱۰۷ هزار تومان برسد، احتمال کاهش قیمت پروفیل وجود دارد. در غیر این صورت، نرخها در همین محدوده حفظ خواهند شد.
- بازگشت پروژههای عمرانی در آذر: آغاز مجدد طرحهای عمرانی شهری میتواند سطح تقاضا را در زمستان افزایش دهد و زمینه رشد تدریجی قیمتها را هموار کند.
بنابراین، آبانماه را باید دوره تثبیت با مقاومت دانست؛ نه رکود کامل و نه رونق جدی.

