پیش فاکتور خالی است.
تورم مصالح ساختمانی و رکود ساختوساز؛ بازار آهن در برزخ ثبات و جهش قیمتی
بازار آهن آلات ایران در حالی روزهای آرام اما پرابهامی را پشت سر میگذارد که ترکیب سه عامل مهم، تورم مصالح ساختمانی، بلاتکلیفی سیاستهای ارزی و رکود شدید در ساختوساز، چشماندازی نگرانکننده برای آینده این صنعت رقم زده است. در ظاهر، قیمت میلگرد و شمش طی هفتههای اخیر ثبات نسبی داشتهاند؛ اما پشت این آرامش، نشانههایی از فشارهای پنهان دیده میشود که هر لحظه میتواند زمینهساز موج جدیدی از گرانیها شود.
جهش مصالح ساختمانی؛ به خصوص سیمان و بتن
آمارهای رسمی نشان میدهد شاخص قیمت نهادههای ساختمانی در تهران در بهار ۱۴۰۴ بیش از ۳۷ درصد رشد کرده است. نکته قابلتوجه، افزایش بیش از ۶۶ درصدی در گروه سیمان، بتن، شن و ماسه است؛ مصالحی که بهعنوان پایه اصلی پروژههای عمرانی شناخته میشوند.
آهن آلات و میلگرد رشد ملایمتری را ثبت کردند. اما همین اختلاف در سرعت افزایش قیمت نشان میدهد که بار اصلی تورم فعلاً بر دوش مصالح پایهایتر قرار گرفته است. نتیجه روشن است: هزینه تمامشده ساختوساز بالا میرود و در شرایطی که سرمایهگذاران از قبل با تردید به پروژههای جدید نگاه میکردند، رکود ساختمانی تشدید میشود. این رکود به شکل غیرمستقیم بازار آهن را هم درگیر میکند و تقاضای واقعی را کاهش میدهد.
سایه سنگین سیاستهای ارزی بر بازار فولاد
یکی از مهمترین گرههای بازار آهن و فولاد، بلاتکلیفی در تخصیص ارز است. تولیدکنندگان برای واردات یا خرید مواد اولیه گاهی بیش از ۱۰۰ روز در صف میمانند. این تأخیرها نهتنها هزینه تمامشده تولید را بالا میبرد بلکه شفافیت قیمتی بازار را هم از بین میبرد.
در چنین فضایی، فعالان بازار انتظار دارند که موج بعدی گرانی بهزودی سر برسد؛ چرا که تولیدکنندگان برای جبران فشارها ناچارند قیمت محصولات خود را افزایش دهند. بسیاری از کارشناسان بر این باورند که تنها با اصلاح فوری سیاستهای ارزی و محدود کردن نقش دولت به نظارت میتوان بخشی از التهاب موجود را کنترل کرد.
رکود ساختمانی و زمینگیر شدن بازار آهن
بازار مسکن و ساختوساز در شرایطی قرار گرفته که حتی کاهش نرخ دلار هم نتوانسته محرک مؤثری برای بازگشت رونق باشد. افزایش هزینهها و کاهش قدرت خرید مردم باعث شده سازندگان تمایل چندانی به آغاز پروژههای جدید نداشته باشند.
به گفته فعالان صنفی، بسیاری از پروژهها در حالت تعلیق قرار گرفتهاند و تنها طرحهایی مانند نهضت ملی مسکن که از حمایتهای دولتی برخوردارند، به مسیر خود ادامه میدهند. این وضعیت صنعت فولاد و بازار آهن آلات را به شدت وابسته به تحرک واقعی در حوزه ساختوساز کرده است. بدون پروژههای جدید، تقاضا برای میلگرد و سایر محصولات فولادی همواره در سطح پایینی باقی میماند.
تضاد بین آرامش داخلی و نوسانات جهانی بازار آهن
در حالی که بازار داخلی آهن در هفتههای اخیر آرام و بدون تغییر بوده، شرایط جهانی تصویر متفاوتی ارائه میدهد. در چین و جنوب شرق آسیا قیمتها رو به افزایش است، اما ترکیه با کاهش قیمت روبهرو شده است. این تضاد، ریسک تصمیمگیری را برای فعالان داخلی بیشتر کرده است.
کارشناسان معتقدند ثبات اخیر در بازار ایران بیشتر ناشی از رکود تقاضاست و نمیتواند نشانهای از آرامش پایدار باشد. برعکس، در صورت تداوم فشارهای تورمی و مشکلات ارزی، احتمال جهش قیمتی در آینده نزدیک وجود دارد.
چشمانداز مبهم بازار آهن
ترکیب تورم شدید مصالح، بلاتکلیفی ارزی و رکود سرمایهگذاری، آینده بازار آهن آلات ایران را مبهم کرده است. هرچند رشد قیمت آهن در مقایسه با سیمان و بتن کمتر بوده، اما فشارهای اقتصادی دیر یا زود به این بخش هم منتقل خواهد شد. کارشناسان بر این باورند که سیاستگذاران برای جلوگیری از موج جدید گرانی باید دو مسیر را همزمان پیش ببرند: نخست، اصلاح فوری فرآیندهای ارزی؛ دوم، ایجاد مشوقهایی برای بازگشت رونق به ساختوساز. در غیر این صورت، رکود موجود میتواند به بحرانی عمیقتر تبدیل شود؛ بحرانی که تنها بازار آهن، بلکه کل زنجیره صنعت فولاد و اقتصاد ملی را تحت تأثیر قرار خواهد داد.
