پیش فاکتور خالی است.
تولید فولاد زیر ذرهبین ۲۰۲۵؛ کاهش خفیف ایران در سالی با رکود جهانی
بازار جهانی فولاد در سال ۲۰۲۵ این تصویر را از خود به جا گذاشت؛ کاهش محسوس تولید در مقیاس جهانی و از سوی دیگر، مقاومت نسبی برخی بازیگران کلیدی در برابر این روند نزولی. تازهترین گزارش انجمن جهانی فولاد نشان میدهد که صنعت فولاد جهان همچنان درگیر فاز اصلاح است؛ فازی که نه به معنای سقوط، بلکه نشانهای از بازتنظیم ظرفیتها، احتیاط تولیدکنندگان و سازگاری با شرایط جدید اقتصادی و ژئوپلیتیکی است. در این میان، عملکرد ایران با وجود افت جزئی در تولید ۱۱ماهه، ابعاد قابلتأملی دارد که آن را از بسیاری از تولیدکنندگان متمایز میکند.
تصویر کلی فولاد جهانی؛ کاهش تولید، اما نه فروپاشی
براساس دادههای منتشرشده، تولید جهانی فولاد خام در ماه نوامبر ۲۰۲۵ به ۱۴۰.۱ میلیون تن رسیده است؛ رقمی که کاهش ۴.۶ درصدی نسبت به نوامبر سال قبل را نشان میدهد. این افت، ادامه روندی است که در طول سال در بسیاری از مناطق مشاهده شده و ریشه آن را باید در ضعف تقاضا، سیاستهای کنترلی تولید و فشارهای اقتصادی جستوجو کرد. با این حال، نکته مهم آن است که این کاهش، فراگیر اما یکنواخت نبوده و برخی کشورها توانستهاند برخلاف جریان غالب، تولید خود را افزایش دهند.
ایران؛ افت سالانه ناچیز و رشد ماهانه زیاد در بازار فولاد
ایران در نوامبر ۲۰۲۵ با تولید ۳.۴ میلیون تن فولاد خام، در جایگاه دهمین فولادساز بزرگ جهان ایستاده است. اگرچه مجموع تولید ۱۱ماهه ایران نسبت به مدت مشابه سال ۲۰۲۴ حدود ۰.۱ درصد کاهش نشان میدهد، اما نکته قابلتوجه، رشد ۹.۲ درصدی تولید در نوامبر نسبت به ماه مشابه سال قبل است. این آمار نشان میدهد افت سالانه بیش از آنکه حاصل ضعف ساختاری باشد، نتیجه نوسانات مقطعی و محدودیتهای فصلی بوده است.
در واقع، ایران در سالی که تولید جهانی کاهش محسوسی را تجربه کرده، توانسته موقعیت خود را در جمع ۱۰ تولیدکننده برتر حفظ کند؛ موضوعی که بیانگر وزن بالای این کشور در زنجیره فولاد منطقهای است.
۱۰ فولادساز برتر؛ جابهجایی در دل ثبات
ترکیب تولیدکنندگان برتر فولاد جهان در نوامبر ۲۰۲۵، همچنان تحت سلطه چین، هند و ایالات متحده آمریکا بوده است. چین با تولید ۶۹.۹ میلیون تن، اگرچه رتبه نخست را حفظ کرده، اما کاهش ۱۰.۹ درصدی تولید را تجربه کرده است. در مقابل، هند با تولید ۱۳.۷ میلیون تن، رشد دو رقمی ۱۰.۸ درصدی را ثبت کرده و ایالات متحده آمریکا نیز با تولید ۶.۸ میلیون تن، افزایش ۸.۵ درصدی را به نام خود زده است.
این ارقام نشان میدهد که کانون رشد تولید فولاد بهتدریج از شرق آسیا به سمت کشورهایی با تقاضای داخلی پایدارتر و سیاستهای حمایتی فعالتر در حال حرکت است. ترکیه نیز با رشد ۱۰ درصدی تولید در نوامبر، یکی از بازیگران شاخص این روند محسوب میشود.
فولاد در خاورمیانه؛ سهم غالب ایران
در مقیاس منطقهای، خاورمیانه در نوامبر ۲۰۲۵ مجموعاً ۵.۵ میلیون تن فولاد خام تولید کرده که رشد ۸.۲ درصدی نسبت به سال قبل را نشان میدهد. سهم ایران از این میزان، بیش از ۶۲ درصد است؛ عددی که جایگاه مسلط ایران در فولاد خاورمیانه را برجسته میکند. در بازه ۱۱ماهه نیز، تولید فولاد کشورهای منطقه با رشد ۳.۴ درصدی همراه بوده که در تضاد با افت بسیاری از مناطق جهان قرار دارد.
این آمارها نشان میدهد که فولاد خاورمیانه، برخلاف اروپا و شرق آسیا، هنوز در مسیر توسعه ظرفیت و افزایش نقش منطقهای حرکت میکند.
فولاد در آسیا و اروپا؛ فشار تقاضا و سیاست
در ماه نوامبر، کشورهای آسیایی و اقیانوسیه در مجموع ۹۹.۹ میلیون تن فولاد خام تولید کردند که کاهش ۷.۱ درصدی را نشان میدهد. این افت، عمدتاً ناشی از کاهش تولید در چین، ژاپن و کرهجنوبی بوده است. اتحادیه اروپا نیز با تولید ۱۰.۲ میلیون تن و کاهش ۳.۵ درصدی، همچنان با رکود صنعتی و محدودیتهای انرژی دستوپنجه نرم میکند.
در مقابل، سایر کشورهای اروپایی غیرعضو اتحادیه، رشد نزدیک به ۱۰ درصدی تولید را تجربه کردهاند؛ نشانهای از جابهجایی نسبی تولید درون قاره اروپا.
فولاد در آمریکای شمالی و جنوب؛ رشد آرام اما پایدار
کشورهای آمریکای شمالی در نوامبر ۹ میلیون تن فولاد خام تولید کردند که رشد ۵.۴ درصدی را نشان میدهد. هرچند رشد ۱۱ماهه این منطقه محدود بوده، اما ثبات تقاضا و پروژههای زیرساختی، تولید را در مسیر افزایشی نگه داشته است. در آمریکای جنوبی نیز تولید ۳.۵ میلیون تنی نوامبر، رشد ۲.۴ درصدی را ثبت کرده که از بازگشت تدریجی این منطقه به بازار حکایت دارد.
جمعبندی؛ ایران در میانه افت جهانی در بازار فولاد
دادههای تولید فولاد در سال ۲۰۲۵ نشان میدهد که افت جهانی، واقعیتی انکارناپذیر است؛ اما شدت و پیامد آن در همه کشورها یکسان نبوده است. ایران با وجود کاهش بسیار محدود ۰.۱ درصدی در تولید ۱۱ماهه، توانسته جایگاه خود را در میان ۱۰ فولادساز برتر جهان حفظ کند و در سطح منطقهای نقش غالبی ایفا کند. این عملکرد، در سالی که بسیاری از تولیدکنندگان بزرگ با افتهای سنگین مواجه شدهاند، نشاندهنده انعطافپذیری نسبی صنعت فولاد ایران در برابر شرایط متغیر جهانی است؛ صنعتی که همچنان یکی از بازیگران اثرگذار نقشه فولاد جهان باقی مانده است.
