
در حالی که سهامداران فولاد مبارکه اصفهان خود را برای حضور در مجمع عمومی عادی سالیانه این غول فولادی کشور در ۱۳ مردادماه ۱۴۰۴ آماده میکنند، گزارش عملکرد سهماهه نخست سال جاری زنگ هشدار جدی را به صدا درآورده است. تغییر مدیریتی که قرار بود مسیر تحول و نوسازی را هموار کند، نهتنها ساختارهای ناکارآمد را اصلاح نکرده، بلکه به گفته بسیاری از تحلیلگران، زمینهساز بحرانی عمیقتر در عملکرد مالی و عملیاتی شرکت شده است.
سقوط سود فولاد مبارکه در بهار ۱۴۰۴؛ هزینهها بالا و وابستگی به بازار داخلی
در نگاه اول، کاهش ۴۰ درصدی سود خالص فولاد مبارکه در بهار ۱۴۰۴ نسبت به مدت مشابه سال گذشته، یک هشدار صریح برای سهامداران و تحلیلگران بازار سرمایه است. درآمد عملیاتی شرکت تنها ۹ درصد رشد داشته، اما در سوی دیگر، بهای تمام شده جهشی ۳۶ درصدی داشته است؛ عاملی که منجر به افت ۳۳ درصدی سود عملیاتی شده و نشان از ضعف در کنترل هزینهها دارد.
افزایش بیرویه هزینههای فروش، عمومی و اداری نیز یکی دیگر از نشانههای نگرانکننده این گزارش است. این هزینهها با رشدی ۵۴ درصدی از مرز ۳ همت عبور کردهاند؛ رقمی بسیار بالاتر از نرخ تورم رسمی کشور. در کنار آن، افزایش ۱۳۶ درصدی هزینههای مالی به حدود ۵ همت، عملاً ۲۶ درصد از سود عملیاتی را بلعیده و ریسک مالی شرکت را به شکل محسوسی بالا برده است.
از طرف دیگر تنها ۱۲ درصد از فروش فولاد مبارکه به صادرات اختصاص دارد و تمرکز اصلی شرکت همچنان بر بازار داخلی و محصولات گرم باقی مانده است. این وابستگی بالا به بازار داخلی در شرایط محدودیتهای صادراتی، تحریمها و افت جهانی قیمت فولاد، زنگ خطری جدی برای چشمانداز بلندمدت شرکت محسوب میشود.
فولاد مبارکه در بنبست مدیریتی؛ عقبماندگی از رقبا و تداوم مسیر سنتی
مدیرعامل جدید شرکت، سعید زرندی که از اسفند ۱۴۰۳ جایگزین محمد یاسر طیبنیا شد، پیش از این در وزارت صمت و شرکت صنایع شیمیایی ایران فعالیت داشته است. اما عملکرد وی در فولاد مبارکه تاکنون نتوانسته انتظارها را برآورده کند. ترازنامه شرکت نهتنها نشانی از اصلاح یا تحول ندارد، بلکه تصویر وخامت بیشتر را به نمایش گذاشته است. برخی از کارشناسان بر این باورند که فولاد مبارکه تحت مدیریت فعلی بیشتر به ارائه گزارشهای خوشبینانه برای مجامع بورسی مشغول است تا اصلاح ساختارهای هزینهبر و توسعه واقعی کسبوکار.
در مقایسه با رقبا، شرایط حتی بحرانیتر به نظر میرسد. بسیاری از شرکتهای بزرگ فولادی منطقه در حال حرکت به سمت توسعه بازارهای صادراتی، تنوع محصولات و سرمایهگذاری در فناوریهای نوین مانند فولاد سبز هستند؛ اما فولاد مبارکه همچنان درگیر ساختار سنتی فروش داخلی، وابستگی به افزایش قیمت بهجای رشد حجم فروش و ناتوانی در توسعه زیرساختهای فناورانه باقی مانده است.
فولاد مبارکه روی ریل سقوط؛ آیا مجمع ۱۳ مرداد، آخرین فرصت تغییر است؟
فولاد مبارکه در سال ۱۴۰۳ نیز نتوانست عملکرد مطلوبی ارائه دهد. سود خالص شرکت تنها یک درصد نسبت به سال ۱۴۰۲ رشد داشت و در مجمع سالانه ۴۰۰ ریال به ازای هر سهم سود نقدی تقسیم شد که معادل ۴۷ درصد سود هر سهم بود. اکنون با افت ۴۰ درصدی سود هر سهم در فصل اول ۱۴۰۴، به نظر میرسد این روند نزولی همچنان ادامه دارد.
از نگاه تحلیلگران، ادامه این وضعیت میتواند پیامدهایی همچون کاهش اعتماد سرمایهگذاران، افت قیمت سهم در بازار سرمایه و از دست رفتن سهم بازار داخلی و خارجی برای فولاد مبارکه را در پی داشته باشد. در شرایطی که کشور نیاز مبرم به بهرهوری بالاتر و ارزآوری از طریق صادرات دارد، شرکتی در ابعاد فولاد مبارکه باید نقش کلیدیتری در توسعه صنعتی کشور ایفا کند. اما این هدف، بدون اصلاح ریشهای ساختار مدیریتی، کنترل دقیق هزینهها، برنامهریزی برای نوآوری و افزایش بهرهوری، دستنیافتنی خواهد بود.
مجمع ۱۳ مرداد میتواند نقطه عطفی در آینده فولاد مبارکه باشد. سهامداران اکنون بیش از هر زمان دیگری باید با نگاهی دقیق، خواستار شفافسازی، برنامهریزی اصولی و پاسخگویی مدیریت باشند. چرا که با ادامه روند فعلی، از فولاد تنها «اسمش» باقی خواهد ماند؛ نه جایگاهش در بازار داخلی، نه قدرتش در صادرات و نه سودآوریاش برای سهامداران.

