
در واپسین روزهای مهرماه ۱۴۰۴، بازار فولاد ایران در نقطهای حساس از چرخه قیمتی قرار گرفته است؛ جایی میان رکود و جهش، ثبات ظاهری و تنش پنهان. نرخ دلار در محدوده ۱۱۰ تا ۱۱۲ هزار تومان تثبیت شده است، اما این آرامش ارزی نتوانست فضای بازار فولاد را از ابهام خارج کند. میلگرد، بهنوان شاخص اصلی بازار آهن است و در بازه قیمتی ۳۶ تا ۳۹ هزار تومان درجا میزند و خریداران و فروشندگان در وضعیتی از «صبر محتاطانه» به سر میبرند.
در ظاهر، بازار آرام است. اما این سکوت، نشانه از رکود نیست؛ بلکه مرحلهای از انتظار است که معمولا قبل از تصمیمهای بزرگ در بازارهای کالایی دیده میشود. تولیدکنندگان در حال سنجش آینده نرخ انرژی و سیاستهای ارزی و خریداران نیز در پی پیدا کردن سیگنال قطعی برای ورود یا خروج از بازار هستند.
دلار در سد روانی جدید؛ ثباتی که حرکت قیمتی را متوقف کرده است!
نرخ ارز که طی ماههای گذشته نوسانات شدیدی داشته، اکنون در محدودهای بهظاهر پایدار قرار گرفته است. دلار در کانال ۱۱۰ تا ۱۱۲ هزار تومان باقی مانده و همین موضوع «سد روانی» برای بازار فولاد ایجاد کرده است. از یکسو، تثبیت دلار باعث شده هزینه مواد اولیه و حملونقل در حد قابل پیشبینی باقی بماند؛ از سوی دیگر، رشد انتظارات تورمی را کاهش داده است.
کارشناسان معتقدند این ثبات اگرچه به صورت موقت آرامش برقرار کرده، اما به همان اندازه پویایی بازار را نیز کاهش داده است؛ چراکه تولیدکنندگان نمیدانند آیا باید برای افزایش قیمت آماده شوند یا خطر کاهش نرخ در کمین است. این بلاتکلیفی، باعث شده است روند خرید و فروش در بخشهای مختلف زنجیره فولاد با احتیاط پیش برود.
بازتابی از احتیاط عمومی با کاهش معاملات در بورس کالا
نگاهی به آمار معاملات بورس کالای ایران در هفتههای اخیر، تصویری روشن از رفتار محتاط فعالان بازار ارائه میدهد. حجم خرید محصولات فولادی کاهش یافته است و بسیاری از عرضهها بدون رقابت یا با کمترین تغییر نسبت به نرخ پایه معامله شدهاند.
مثلا، میلگرد در بورس کالا در محدوده ۳۷,۵۰۰ تا ۳۸,۵۰۰ تومان در نوسان بوده و حجم معاملات خیلی محسوس کمتر از میانگین ماههای گذشته است. علت این وضعیت کمبود تقاضای واقعی نیست، بلکه افزایش تمایل خریداران به حفظ نقدینگی است. شرکتهای عمرانی و انبارداران عمده فعلا مقدار خریدهای خود را به حداقل رساندهاند تا مسیر آینده بازار مشخص شود.
افزایش هزینه انرژی، احتمال تغییر تعرفهها و نگرانی از رکود بخش مسکن، عواملی هستند که تقاضای موثر را محدود کردهاند. در این شرایط، بورس کالا بیش از آنکه محل رقابت قیمتی باشد، به «شاخص مشاهده رفتار بازار» تبدیل شده است.
نوساناتی بیجهت در بازار جهانی فولاد
بازارهای جهانی فولاد نیز حالوهوایی مشابه دارند. قیمت سنگ آهن طی هفتههای گذشته در محدوده ۹۵ دلار در هر تن تثبیت شده است و نرخ شمش فولاد نیز بین ۴۹۰ تا ۵۱۰ دلار نوسان میکند. نه نشانهای از رشد پایدار دیده میشود، نه از کاهش قیمت جدی.
این رفتار سینوسی بازار جهانی، نوردکاران ایرانی را با چالشهای زیادی برای تصمیمگیری روبرو کرده است. بسیاری از کارخانهها برای جلوگیری از ضرر، روند تولید خود را با ظرفیت کمتر ادامه میدهند. در حالی که مسیر صادرات نامطمئن و تقاضای داخلی نیز محدود مانده، حفظ تعادل میان تولید و فروش به مسئلهای حیاتی تبدیل شده است.
در چنین فضایی، هر تغییر کوچک در نرخ جهانی شمش یا تصمیم ارزی داخلی بهسرعت بر قیمت میلگرد در بازار ایران تأثیر میگذارد.
پیش بینیها در مورد سکون موقت یا آغاز حرکت جدید…
تحلیلگران بازار فولاد درباره آینده دو دیدگاه دارند؛ گروهی معتقدند تثبیت شدن فعلی قیمتها، مقدمه جهش کوتاهمدت تا محدوده ۴۰ هزار تومان است؛ به خصوص اگر دلار از سطح فعلی عبور کند یا قیمت جهانی شمش بیشتر شود. گروه دیگری هشدار میدهند که رکود معاملات و کاهش تقاضای عمرانی ممکن است زمینهساز اصلاح قیمتی تا حدود ۳۶ هزار تومان شود. در هر دو حالت، آنچه تعیینکننده است سیاستهای ارزی دولت و وضعیت تأمین انرژی در ماههای سرد سال خواهد بود. با نزدیک شدن به فصل زمستان، احتمال محدود شدن مصرف برق و گاز برای صنایع فولادی وجود دارد؛ مسئلهای که میتواند سمت عرضه را تحت فشار قرار دهد و از کاهش قیمتها جلوگیری کند.

