
روند کاهشی قیمت میلگرد در بازار داخلی به حدی شدید بوده که تأثیر قابل توجهی بر سودآوری تولیدکنندگان این صنعت داشته است. این افت قیمت، تنها یک روند کاهشی معمولی در بازار آهن نیست، درواقع نشاندهنده یک چالش ساختاری در زنجیره فولاد کشور است. وضعیت کنونی بازار آهن به گونهای است که تعدادی از کارخانههای تولیدی با حاشیه سود کم و در برخی موارد حتی زیان روبهرو هستند. کاهش فروش، هزینههای بالای تولید و فشارهای اقتصادی باعث نگرانی بسیاری از فعالان صنعت فولاد شده است. در این مقاله ابعاد مختلف این افت قیمت و تأثیر آن بر چرخه تولید و عرضه میلگرد را بررسی میکنیم.
فشار عرضه بالا و نبود تقاضای مصرفی
کاهش شدید تقاضا در بازار مصرف یکی از مهمترین دلایل افت قیمت میلگرد است. بخش مسکن و پروژههای عمرانی که بزرگترین مصرفکنندگان میلگرد هستند، با رکود گستردهای مواجه شدهاند.
افزایش هزینههای ساختمانسازی، محدودیتهای مالی در پروژههای عمرانی و تأخیر در تخصیص بودجه دولتی منجر به کاهش چشمگیر تقاضا برای میلگرد شده است. به همین دلیل تولیدکنندگان با انباشت موجودی بالا و فروش کم مواجه هستند. در چنین شرایطی، رقابت برای فروش میان کارخانهها شدت میگیرد و حجم بالای عرضه در نبود تقاضا منجر به کاهش پیوسته قیمتها میشود.
هزینه تمام شده بالا؛ حاشیه سود در آستانه صفر
با اینکه قیمت میلگرد در بازار آزاد روند کاهشی دارد، هزینههای تولید همچنان تغییر خاصی نداشته و در برخی موارد نیز افزایش یافته است. هزینههایی مثل انرژی، حملونقل، مواد اولیه و دستمزد کارگران به طور مداوم در حال افزایش هستند. این وضعیت موجب کاهش حاشیه سود بسیاری از تولیدکنندگان شده است. در برخی موارد، قیمت فروش میلگرد حتی به کمتر از هزینههای تولید میرسد که ادامه این روند برای صنایع فولادی کوچک و متوسط قابل تحمل نیست.
رقابت منفی و دامپینگ داخلی
بعضی از کارخانهها برای تأمین نقدینگی و جلوگیری از افزایش بیش از حد موجودی، اقدام به فروش مقاطع با قیمتهای پایین میکنند. این استراتژی علاوه بر تشدید رقابت منفی در بازار، منجر به ایجاد فشار مضاعف برای سایر تولیدکنندگان میشود. در شرایطی که سازوکارهای نظارتی و سیاستهای حمایتی مؤثر وجود ندارد، رقابت ناعادلانه در بازار میلگرد تبدیل به مسئلهای جدی میشود. تداوم این وضعیت ممکن است به اختلال در توازن زنجیره تأمین فولاد منجر شود و برخی از بخشهای تولید را از چرخه اقتصادی خارج کند.
نوسانات صادراتی و تأثیر بازارهای بینالمللی
اگرچه صادرات به کاهش فشارهای موجود در بازار داخلی کمک میکند، اما نوسانات نرخ ارز، مشکلات مربوط به ترخیص کالا، تعرفههای صادراتی و عدم ثبات در بازارهای هدف، مسیر صادرات را با دشواریهایی همراه میکند. برخی از گزارشها حاکی از آن است که صادرات شمش و مقاطع طویل فولادی در ماههای اخیر به طور قابل توجهی کاهش یافته است. محدود شدن بازارهای صادراتی منجر به باقی ماندن حجم تولیدات در داخل کشور شده است و این مسئله به افت بیشتر قیمتها دامن میزند.
نیاز به سیاستگذاری پایدار برای حفظ تولید
صنعت فولاد، بهخصوص در زمینه تولید میلگرد، بدون حمایتهای هدفمند و سیاستگذاری اقتصادی شفاف، در مقابل بحرانهای موجود در بازار آسیبپذیر باقی میماند. ایجاد ثبات در تأمین انرژی، اصلاح قوانین صادراتی، تسهیل دسترسی به بازارهای بینالمللی و حمایت از پروژههای عمرانی، از جمله اقداماتی هستند که منجر به برقراری تعادل دوباره در بازار میشوند. همچنین ایجاد یک چارچوب شفاف برای قیمتگذاری و جلوگیری از دامپینگ داخلی، به بقای رقابت سالم و پایداری تولیدکنندگان کمک میکند.
کاهش مداوم قیمت میلگرد و نزدیک شدن آن به نقطهای که تولید برای کارخانهها زیانآور میشود، نشانهای نگرانکننده برای کل زنجیره صنعت فولاد است. تولیدکنندگانی که با هزینههای بالا و فروش کم مواجه هستند، به منظور ادامه فعالیت خود نیازمند حمایت و اقدامات فعال در بازار هستند. تنظیم میزان عرضه و تقاضا، بهترین روش برای جلوگیری از تشدید بحران در این بخش حیاتی از صنعت کشور است.

