پیش فاکتور خالی است.
تحریمها و فولاد؛ زنجیرهای که مدام تنگتر میشه!
صنعت فولاد ایران، یکی از پایههای اقتصاد کشوره. اما چند سالیه که این صنعت زیر بار تحریمها حسابی کمر خم کرده. هر بار هم که امیدی به گشایش هست، یا مذاکرات به بنبست میخوره یا تحریمهای جدیدی از راه میرسه. اما دقیقاً چه بلایی سر فولاد اومده؟
تحریمها چه اثری روی تولید فولاد گذاشتن؟
اولین چیزی که تحریمها بهش چنگ انداختن، صادرات بود. فولاد ایران یکی از کالاهای مهم صادراتی ماست. وقتی بانکها و شرکتهای حملونقل بینالمللی نتونن با ما کار کنن، صادرات عملاً فلج میشه. حتی وقتی مشتری پیدا میشه، یا نمیتونه پول واریز کنه یا اصلاً جرأت نمیکنه اسم ایران رو توی فاکتور بیاره!
از طرف دیگه، واردات تجهیزات، قطعات، مواد اولیه خاص و حتی فناوریهای مورد نیاز برای توسعه کارخانههای فولادی هم گیر کرده. مثلاً بعضی از دستگاههای پیشرفته تولید یا آزمایشگاهها فقط از چند کشور خاص تأمین میشن، و تحریمها اون راهها رو بستن.
تأثیر همه این ها روی بازار داخلی چیه؟
وقتی صادرات سخت میشه، طبیعیه که تولیدکننده دنبال فروش توی بازار داخلی میگرده. این یعنی رقابت بالا میره، ولی همزمان چون واردات هم سخته و قیمت دلار بالا میره، هزینههای تولید افزایش پیدا میکنه. نتیجه چیه؟ قیمت نهایی محصولات فولادی بالا میره، ولی سود تولید کننده کمتر میشه.
از طرف دیگه، پروژههای عمرانی و ساختمانی هم بهخاطر گرونی فولاد دچار رکود شدن. وقتی قیمت میلگرد یا تیرآهن بالا میره، پیمانکارا یا پروژه رو متوقف میکنن یا دنبال جایگزین میگردن. یعنی یه چرخه معیوب که به ضرر همه تموم میشه.
تولیدکنندهها چطوری ادامه میدن؟
واقعیت اینه که خیلی از تولیدکنندهها فقط با امید زندهن. بعضیها رفتن سراغ بازارهای غیررسمی، بعضیها زیر قیمت میفروشن تا فقط خط تولیدشون نخوابه. خیلیها هم تولید رو کاهش دادن یا حتی موقتاً تعطیل کردن.
یه عده هم سراغ بازارهای منطقهای رفتن، مثلاً عراق، افغانستان، سوریه؛ ولی این بازارها کوچیکن و رقابت با ترکیه و چین اصلاً راحت نیست. تازه اونا نه تحریم دارن، نه مشکل نقلوانتقال پول.
وضعیت بازار آهن رو چطور باید تحلیل کرد؟
بازار آهن خیلی حساسه به اخبار سیاسی. هر بار که یه خبر از مذاکرات میاد، بازار یا تکون میخوره یا قفل میشه. الان هم همین وضعه. تحریمها باعث شدن بازار داخل ایران دائماً بین امید و ناامیدی نوسان داشته باشه.
اگه خبری از لغو تحریمها بیاد، ممکنه قیمتها یه مقدار بیاد پایین و بازار نفس بکشه. ولی اگه فشار بیشتر شه، اونوقت ممکنه با کمبود کالا و گرونی شدید روبهرو بشیم.
راهکار چیه؟ اصلاً راهکاری هست؟
برای بلندمدت، تنها راهحل واقعی اینه که تحریمها برداشته بشن یا یه توافقی بشه که حداقل تجارت فولاد رو از این وضعیت دربیاره. ولی تا اون موقع، تولیدکنندهها باید در بازار تنوع ایجاد کنن، از انرژی ارزون ایران استفاده بهینه داشته باشن و فناوری داخلی رو جدی بگیرن.
برای خریدارها هم راهکار ساده اس: خرید مرحلهای، رصد بازار و مشورت با کارشناسان. چون واقعاً یه تصمیم اشتباه میتونه گرون تموم بشه.
