پیش فاکتور خالی است.
فولاد در خط بحران: زنگ خطر برای سهامداران زنجیره فلزات
در حالیکه بازار سرمایه در انتظار نشانههای بهبود و ثبات است، صنعت فولاد و فلزات اساسی ایران بحرانی شدید را تجربه میکند که بیش از آنکه زودگذر باشد، ریشه در مشکلات ساختاری و تصمیمات کلان اقتصادی دارد. ناترازی شدید در تأمین انرژی و سقوط قیمت جهانی شمش و عوامل دیگر، همه و همه دست به دست دادهاند تا هم حاشیه سود شرکتهای این صنعت را به حداقل برسانند، هم در برخی موارد، تداوم فعالیت اقتصادی را برای آنها زیر سوال ببرند. روند نزولی قیمت سهام شرکتهای این گروه نیز بازتاب مستقیمی از همین واقعیت تلخ است.
کارشناسان هشدار میدهند که بدون انجام اصلاحات فوری و هدفمند، این روند میتواند به بحرانی عمیقتر در بازار سرمایه و صنعت کشور تبدیل شود.
انرژی گران و قطعیهای مکرر؛ زنجیره فولاد زیر تیغ هزینهها
یکی از اصلیترین دلایل کاهش عملکرد شرکتهای فولادی، ناترازی و قطعیهای مکرر برق و گاز در ماههای گذشته است. این مشکل به خصوص در فصول گرم و سرد سال به اوج میرسد و فرایند تولید را در شرکتها با چالشهای جدی روبرو میکند.
از طرف دیگر، جهش ناگهانی قیمت برق و گاز صنعتی، هزینه تولید را افزایش داده است. در این شرایط، حتی اگر تولید ادامه پیدا کند، حاشیه سود شرکتها به شدت تحت فشار قرار میگیرد. این موضوع بهخصوص در بخشهای میانی زنجیره، مانند تولید شمش، اثر منفی بیشتری داشته است.
قیمت جهانی فولاد سقوط کرد، بازار داخلی عقبتر از جهان
کاهش محسوس قیمت جهانی شمش فولاد، چالش دوم پیشروی این صنعت است. در حالیکه انتظار میرفت بازار داخلی تابعی از نرخهای جهانی باشد، اکنون قیمت شمش در بازار داخلی حتی پایینتر از نرخ جهانی است.
این مسأله باعث شده تا صادرکنندگان نیز درآمدشان کمتر شود و سختتر بتوانند در بازار رقابت کنند. در نتیجه، شرکتهای تولیدکننده شمش که در قلب زنجیره قرار دارند، بیشتر از سایرین آسیب دیدهاند.
روشناییهای محدود در زنجیره تاریک
با اینحال، بخشهایی از زنجیره هنوز کورسوی امید را حفظ کردهاند. شرکتهای گندلهسازی و تولیدکنندگان آهن اسفنجی توانستهاند در این شرایط، عملکرد بهتری از خود نشان دهند. همچنین، تولیدکنندگان ورق فولادی نیز همچنان حاشیه سود قابل قبولی دارند. اما تداوم این وضعیت، نیازمند ثبات در سیاستهای انرژی و پشتیبانی بیشتر از صنایع پاییندستی است.
بحران آلومینیوم و نوسان سرب و روی
مشکلات صنعت فلزات به فولاد محدود نمیشود. در گروه آلومینیوم، قطعیهای برق و رشد قیمت آلومینا در سال گذشته، سود شرکتها را کاهش داد. هرچند اکنون با کاهش قیمت آلومینا و فروش با نرخ دلار آزاد، شرایط کمی بهتر شده، اما هزینه خرید برق تجدیدپذیر به نرخ بالا همچنان تهدیدی جدی برای تداوم سودآوری است.
در صنعت سرب و روی نیز به دلیل افزایش هزینههای خرید خاک از بورس کالا و افت تقاضای محصولات ناشی از قطعی برق، شرکتها مشکلاتی مانند کاهش فروش و حاشیه سود را دارند.
مس؛ تنها برنده این میدان است؟
بر خلاف دیگر فلزات، صنعت مس ایران توانسته است از فضای جهانی استفاده کند. قیمت جهانی مطلوب مس و شرایط رقابتی بازار داخلی، وضعیت عملیاتی برخی شرکتها را در جایگاه مطلوبتری قرار داده است. اجرای طرحهای توسعهای در این شرکتها میتواند میزان سود آنها را در آینده بالا ببرد.
بازار سرمایه، فرصتی برای نجات معدن و فلزات
کارشناسان معتقدند که با وجود چالشهای فعلی، بازار سرمایه میتواند به عنوان ابزاری مؤثر برای تأمین مالی پروژههای معدنی عمل کند. تجربه موفق عرضه شرکتهای معدنی در بورس طی دو دهه گذشته، نشان داده که ورود به بازار سرمایه باعث بهبود عملکرد، شفافیت و پاسخگویی مدیران شده است.
با فعالسازی دهها محدوده معدنی متعلق به دولت و تبدیل آنها به پروژههای سهامی عام، علاوه بر جذب سرمایه بخش خصوصی، میتوان ارزش افزوده خوبی برای اقتصاد کشور ایجاد کرد. همچنین، گسترش فعالیت صندوقهای جسورانه در بخش اکتشاف معادن، زمینهساز کشف ذخایر جدید و بازدهی بالا برای سرمایهگذاران خواهد بود.
