
در روزهایی که بازار ارز زیر سایه التهاب سیاسی نفس میکشد، یک قهرمان خاموش بیسروصدا در حال تثبیت جایگاه خود در اقتصاد ملی است: فولاد ایران.
وقتی فرشید شکرخدایی، رئیس کمیسیون سرمایهگذاری و تأمین مالی اتاق بازرگانی، درباره اقتدار اقتصادی سخن میگوید، نام فولاد بهوضوح بین خطوط درخشیدن میگیرد. در روزهای جنگ ۱۲ روزه که ذخایر ارزی باید با دقت مدیریت میشد، آنچه معادله را بر هم نزد، صادرات غیرنفتی کشور بود. صادراتی که فولاد و پتروشیمی ستون فقراتش را تشکیل دادند.
اما چرا فولاد؟
چون در سالهای اخیر اقتصادهای پایدار دیگر روی نفت حساب نمیکنند. نفت، نوسان زیادی دارد و تحت فشار تحریم و نیازمند سیاستبازیهای پیچیده است. فولاد اما یک دارایی واقعی، فیزیکی، تولیدمحور و تقویتکننده زیرساختهاست؛ یعنی درست همان چیزی که کشورهای واردکننده هم به آن نیاز دارند، هم به ثباتش اعتماد میکنند.
فولاد در میدان نبرد اقتصاد؛ طلای صنعتی ایران در عصر بیثباتی ارزی
در بحران اخیر، نه تنها صادرات فولاد به عراق کاهش نداشت بلکه ۵ تا ۶ درصد رشد هم داشت. این یعنی وقتی دنیا در حال بستن درها بود، فولاد ایران راه خود را باز کرد.
از طرف دیگر، بازار فولاد بهشدت به مدیریت ریسک ارزی گره خورده است. اگر نرخ ارز نوسان نداشته باشد، تولیدکننده فولاد راحتتر قیمتگذاری میکند، خریدار داخلی تصمیم بهتری میگیرد و صادرکننده میتواند بازار خارجی را نگه دارد. بازار آتی ارز میتواند به صنایع صادراتمحور مثل فولاد کمک بزرگی کند تا پیشبینیپذیر شوند و تصمیمگیریهای کلان با اطمینان بیشتری انجام شود.
اما یک نکته مهم دیگر، مدیریت توزیع فولاد است. استراتژی دولت در پراکندهسازی کالاها از گمرکات به انبار کارخانهها و شرکتها، فقط برای آرامسازی بازار نبود؛ این تصمیم یعنی اگر تهدیدی هم باشد، زنجیره تأمین فولاد قطع نمیشود، این یعنی اقتصاد مقاوم.
بخش جالبتر، استفاده از فناوریهای نو برای حفظ تابآوری سیستم بانکی و زنجیرههای تأمین است. وقتی صحبت از بلاکچین و تمرکززدایی میشود، شاید ذهن به سمت ارز دیجیتال برود، اما در حقیقت فولاد میتواند یکی از بزرگترین صنایعی باشد که از این فناوری بهره میبرد. زنجیره تأمین غیرمتمرکز و شفاف یعنی ردیابی بهتر کالا، قراردادهای هوشمند و کاهش ریسک تقلب و فساد.
نکته مهم دیگر این است: در روزهایی که طلای فیزیکی برای کشور پشتوانه استراتژیک حساب میشود، فولاد میتواند طلای صنعتی باشد؛ چرا که علاوهبر تأمین ارز، نقش حیاتی در امنیت اقتصادی و حتی امنیت ملی دارد، چون صادرات فولاد یعنی ورود ارز، تقویت پول ملی و کمتر نیاز به فروش نفت و آسیبپذیری در مقابل تحریم است.
پس اگر از خودتان میپرسید در این معادله پیچیده اقتصاد و امنیت، فولاد کجای کار ایستاده، جواب ساده است:
فولاد، سرباز خط مقدم اقتدار اقتصادی ایران است؛ بیصدا، پرقدرت، قابل اتکا.

