
در هفتههای پایانی مهرماه، بازار فولاد ایران به نقطهای رسیده که بسیاری از فعالان آن را «ایستگاه تصمیم» مینامند. پس از چندین نوسان پیاپی و دورههای رشد هیجانی، حالا قیمت شمش فولاد در محدوده ۳۳ هزار تومان تثبیت شده است؛ سطحی که بهتدریج نقش «مرز روانی» جدید بازار را ایفا میکند. در نگاه نخست، چنین سطحی ممکن است نشانهای از رکود یا خستگی بازار باشد، اما بررسی دقیقتر دادهها نشان میدهد که پشت این ثبات، مجموعهای از سیاستهای ارزی، مالی و عرضهمحور در جریان است که مانع از تداوم روند اصلاحی شدهاند.
سیاستهای ارزی و نقش بانک مرکزی در شکلگیری کف قیمتی جدید
یکی از مهمترین متغیرهایی که در هفتههای اخیر بر بازار فولاد سایه انداخته، تصمیم بانک مرکزی درباره فروش ۲۰ درصد ارز حاصل از صادرات در تالار دوم مرکز مبادله است. این سیاست که به ظاهر ارتباط مستقیم با فولاد ندارد، در عمل سیگنالی حمایتی برای بازار ایجاد کرده است.
با درنظر گرفتن مالیات بر ارزش افزوده، نرخ ۳۳ هزار تومانی شمش معادل حدود ۷۸ هزار تومان به ازای هر دلار است؛ سطحی که حالا از دید بسیاری از فعالان، کف واقعی بازار تلقی میشود. به بیان دیگر، بانک مرکزی با این تصمیم، نوعی پیام غیرمستقیم به بازار داده است: «از این سطح پایینتر نیایید.»
این سیاست ضمن آنکه از ریزش بیشتر قیمتها جلوگیری میکند، انگیزه عرضه صادراتی را نیز حفظ کرده است. در نتیجه، بازار فولاد با وجود فشارهای سمت تقاضا، از ورود به مسیر نزولی جدید خودداری کرده و به نوعی آرامش نسبی دست یافته است.
اثر نرخ ارز بر روند قیمتی فولاد
بازار فولاد در ایران همواره با نوسانات ارزی پیوند تنگاتنگی دارد. در مهرماه ۱۴۰۴، دلار حواله در بازار تجاری وارد کانال ۷۰ هزار تومان شد؛ رقمی که نسبت به ابتدای دولت چهاردهم بیش از ۵۵ درصد رشد نشان میدهد. این رشد تدریجی، نه حاصل التهاب بلکه نتیجه سیاست همگرایی نرخهای ارزی است؛ سیاستی که بانک مرکزی برای کاهش شکاف میان نرخ نیما و بازار آزاد در پیش گرفته است.
این همگرایی باعث شده است قیمت پایه محصولات فولادی در بورس کالا با ثبات بیشتری تعیین شود و از نوسانات ناگهانی فاصله بگیرد. اکنون فولادسازان بر این باورند که ثبات نسبی نرخ ارز، اجازه داده تا کفهای قیمتی در بازار داخلی شکل بگیرد و از رفتارهای هیجانی جلوگیری شود.
وضعیت بازار مقاطع و ورقها؛ نوسانات دوگانه در دل ثبات
با وجود آرامش نسبی در بازار شمش، در بخش مقاطع طویل و تخت رفتار قیمتی متفاوتی دیده میشود. این اختلاف در رفتار قیمتها، بازتابی از وضعیت تقاضاست. در حالی که بازار مقاطع طویل بیشتر تحت تأثیر پروژههای عمرانی و ساختوسازهای داخلی قرار دارد، بازار ورقها به مصرف صنعتی و سفارشات کارخانهای وابستهتر است.
دادههای موجود نشان میدهد در حالی که موجودی انبار مقاطع در سطح بالایی قرار دارد، تقاضای مصرفی ورق در برخی ضخامتها پایین آمده و همین مسئله باعث کاهش قیمت ورق سیاه توسط فولاد مبارکه شده است.
چشمانداز کوتاهمدت؛ ثبات محتاطانه تا پایان پاییز
ترکیب سیاستهای ارزی جدید، ثبات در عرضه، و رفتار محتاطانه تقاضا، همگی نشان میدهند که بازار فولاد فعلاً وارد مرحلهای از «تثبیت نرم» شده است. این مرحله نه با رشد چشمگیر همراه خواهد بود و نه با سقوط ناگهانی. بلکه میتوان انتظار داشت تا پایان پاییز، نوسانات قیمت در محدودهای محدود و قابل پیشبینی باقی بماند.
بااینحال، مسیر آینده همچنان وابسته به تصمیمات سیاستگذار است. هر تغییری در سیاستهای ارزی، اصلاح فرمولهای قیمتگذاری یا حتی تحولات بازار جهانی میتواند آرامش فعلی را بر هم زند. اما تا زمانی که نرخ ۳۳ هزار تومانی شمش حفظ شود و بانک مرکزی سیاست فعلی خود را ادامه دهد، این سطح به عنوان «کف روانی جدید بازار آهنآلات» باقی خواهد ماند.

