پیش فاکتور خالی است.
بازار فولاد در آستانه زمستان؛ آیا صعود آرام قیمتها آغاز یک موج تازه است؟
در روزهایی که شاخصهای جهانی فولاد ثبات نسبی را نشان میدهند، نشانههای تازهای از تغییر در بازار داخلی ایران پدیدار شده است. تازهترین دادههای منتشرشده از بورس کالای ایران نشان میدهد که نرخ پایه در اغلب حلقههای زنجیره فولاد، یعنی کنسانتره سنگآهن و شمش و میلگرد، ۵ تا ۷ درصد افزایش داشته است. این رشد جزئی در ظاهر آرام است، اما از دید کارشناسان میتواند مقدمهای بر نوسانات شدیدتر در ماههای آینده باشد؛ به خصوص با نزدیک شدن فصل سرد و احتمال روبرو شدن با چالش انرژی که هر سال بخش تولید کشور را تهدید میکند.
در واقع، تجربه سالهای اخیر نشان داده است که با آغاز زمستان، فشار بر شبکه گازرسانی افزایش پیدا میکند و در نتیجه، سهم بسیاری از کارخانههای فولادی از سهمیه گاز یا سوخت جایگزین کمتر میشود. این مسئله، بر ظرفیت تولید اثر میگذارد و به دنبال آن، بازار با کمبود عرضه و افزایش قیمت روبرو میشود. از همین حالا نیز، برخی تولیدکنندگان از شرایط سخت تأمین گاز برای خطوط خود خبر دادهاند؛ موضوعی که اگر تداوم پیدا کند، میتواند زمینهساز جهش قیمتی در بازار آهنآلات شود.
آرامش شکننده در زنجیره فولاد
طبق گزارش رسمی بورس، رشد قیمتها در همه بخشها مشهود است. نرخ کنسانتره و گندله سنگآهن جئی افزایش داشته است، در حالیکه شمش بلوم و میلگرد بیشترین رشد را تجربه کردهاند. با این حال، بازار هنوز از فاز هیجانی فاصله دارد و بیشتر فعالان، رفتار محتاطانهای دارند.
این وضعیت «آرامش پیش از طوفان» توصیف میشود؛ زیرا تحلیلگران معتقدند فشار زمستانی بهزودی خود را در نرخها نشان خواهد داد.
بحران انرژی؛ تهدید دائمی تولید فولاد
افزایش مصرف گاز در بخش خانگی، سالهاست که به یکی از نقاطضعف ساختاری صنعت فولاد ایران بدل شده است. با شروع سرما، کارخانهها ناچار هستند به استفاده از سوخت مایع روی بیاورند که هم هزینهبر است و هم سود پایینتری دارد.
کارشناسان انرژی هشدار دادهاند اگر سوخت مایع صنایع و نیروگاهها بهموقع ذخیره نشود، احتمال اختلال در تولید برق و توقف خطوط فولادی بالا میرود. چنین اختلالی باعث میشود تولیدکنندگان ضرر کنند و کل زنجیره تأمین انرژی کشور را نیز درگیر ناپایداری خواهد کرد. در نتیجه، هر وقفهای در تولید فولاد، به کاهش عرضه در بازار و رشد سریع قیمتها منجر میشود.
فاصله بین وعدههای دولت و واقعیت صنعت فولاد
دولت در ماههای اخیر بارها بر تداوم تولید و جلوگیری از قطعی گاز صنایع بزرگ تأکید کرده است. مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، از دستگاههای اجرایی خواسته است با اصلاح الگوی مصرف و تأمین سوخت جایگزین، از تعطیلی خطوط تولید جلوگیری کنند.
با این حال فعالان صنعت فولاد میگویند تحقق این هدف نیازمند زیرساختهای فنی و مالی است که در حال حاضر، امکانپذیر نیست. از سوی دیگر، تداوم حضور ایران در فهرست سیاه FATF نیز مشکلات نقلوانتقال مالی و تأمین مواد اولیه را پیچیدهتر کرده است. در چنین شرایطی، حتی دقیقترین سیاستهای کنترلی در بورس کالا نیز نمیتواند مانع نوسانات بزرگ شود.
چشمانداز بازار فولاد؛ صعود تدریجی یا جهش ناگهانی؟
در شرایط فعلی، بازار آهن و فولاد در وضعیت انتظار به سر میبرد. افزایش نرخ پایه در بورس، نشانهای از تمایل بازار به رشد است، اما سایه تردید همچنان سنگینی میکند. بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که اگر دولت نتواند وعدههای خود درباره پایداری تأمین انرژی را عملی کند، بازار در دی و بهمن موج جدیدی از افزایش قیمت میلگرد و سایر مقاطع فولادی را تجربه خواهد کرد. در مقابل، اگر طرحهای صرفهجویی و تأمین سوخت جایگزین بهموقع اجرا شود، احتمال دارد بازار امسال نسبت به سالهای قبل، زمستان آرامتری را تجربه کند.
همه نگاهها اکنون به تصمیمهای دولت در هفتههای آینده دوخته شده است. پر یا خالی بودن مخازن سوخت مایع، میزان گاز تخصیصی به صنایع، و نحوه عرضه محصولات فولادی در بورس، سه عامل تعیینکننده مسیر بازار خواهند بود. زمستان نزدیک است و فولاد ایران باید بار دیگر از آزمونی تکراری عبور کند تا قیمتها مشخص شوند.
