
در نگاه اول ممکن است خبر کشف ۹۱۶ دستگاه ماینر غیرمجاز در تبریز فقط یک اتفاق محلی به نظر برسد، اما اگر کمی دقیقتر نگاه کنیم، این رویداد یک هشدار جدی برای صنایع بزرگ کشور، بهویژه صنعت فولاد است.
چرا؟ چون ماینرهای غیرمجاز درست مانند ویروسهایی هستند که به جان شبکه برق میافتند. این دستگاهها با مصرف برق سنگین، توازن عرضه و تقاضای انرژی را بههم میزنند و باعث نوسانات شدید در شبکه میشوند. در نتیجه، حتی کارخانههایی که قانونی و با مجوز در حال فعالیت هستند، مشکلاتی مانند قطع برق یا افت ولتاژ را خواهند داشت. این مشکل به خصوص برای صنایعی مثل فولاد که به انرژی پایدار و قوی نیاز دارند، میتواند فاجعهبار باشد.
درست مثل این است که شما در حال پخت فولاد در کورههای قوس الکتریکی باشید و وسط فرآیند، برق قطع شود! در این شرایط هم مواد اولیه آسیب میبیند و هم کل خط تولید متوقف میشود و خسارت مالی سنگینی به بار میآید. علاوه بر آن، خاموشیهای پیدرپی باعث میشوند تجهیزات گرانقیمت زودتر فرسوده شوند.
اگر تا چند سال پیش، ماینرها فقط یک کنجکاوی تکنولوژیک بودند، حالا تبدیل شدهاند به رقیبی پرمصرف و پنهان برای کارخانههای تولیدی. فقط تصور کنید که یک دستگاه ماینر میتواند به اندازه یخچال صنعتی برق مصرف کند؛ حالا ۹۱۶ تا از این دستگاهها چه فشاری به شبکه وارد میکنند؟
بر اساس گزارشها، همین دستگاههای غیرمجاز در تبریز بهتنهایی ۲۹۳۱ کیلوولت توان مصرفی داشتهاند؛ رقمی که اگر بهصورت سازمانیافته در خطوط تولید مصرف میشد، میتوانست به تولید پایدار فولاد و سایر فلزات کمک کند.
بحران پنهان در قلب صنعت فولاد؛ فولادسازان چه باید بکنند؟
از آنجایی که مصرف برق صنعت فولاد به شدت بالا و پیوسته است، کوچکترین اخلال در تأمین انرژی میتواند تأثیر دومینویی بر تمام زنجیره ارزش فولاد بگذارد که از استخراج و ذوب شروع میشود و تا نورد و صادرات ادامه دارد.
در چنین شرایطی، دو پرسش جدی مطرح میشود:
- چرا نظارت بر استخراجکنندگان غیرمجاز هنوز کامل نیست؟
- صنعت فولاد چه راهکاری برای محافظت از خودش دارد؟
پاسخ شاید در یک کلمه خلاصه شود: سیاستگذاری. اگر سازمانهای مسئول، سیاست دقیقتری برای تفکیک برق صنعتی و خانگی داشته باشند و حمایت هدفمندی از مصرفکنندگان بزرگ صنعتی انجام دهند، نهتنها امنیت انرژی صنایع حفظ میشود، بلکه اقتصاد کشور هم از خطرهای پنهانی مثل طرحهای پانزی یا ماینینگ غیرمجاز در امان میماند.
از طرفی، فولادسازان هم باید در کنار پیگیری حقوقی، به سراغ فناوریهای نوین مدیریت مصرف بروند. استفاده از سیستمهای پایش هوشمند، ژنراتورهای پشتیبان یا حتی سرمایهگذاری مشترک در نیروگاههای کوچک میتواند بخشی از ریسک را کم کند.
این ماجرا نشان داد که تهدیدهای دنیای رمزارز فقط محدود به سرمایهگذاران بیتجربه یا طرحهای پانزی نیست. گاهی این تهدیدها بیصدا و برقآسا، گریبان صنایع حیاتی کشور را میگیرند. حالا فولاد، به عنوان ستون فقرات صنعت ایران، باید بیش از همیشه هوشیار باشد.

