ورق سیاه چیست؟ بررسی کامل ورق‌های گرم فولادی

ورق سیاه که به آن ورق گرم یا ورق نوردی نیز می‌گویند، یکی از انواع ورق فولادی است که طی عملیات نورد گرم تولید می‌شود و در صنایع مختلفی کاربرد دارد. ظاهر این ورق مات است و در ابعاد و سایزهای مختلفی تولید می‌شود. ورق سیاه اساس ساخت و تولید بسیاری از ورق‌‌های فولادی محسوب می‌شود و حتی ورق‌های سرد نیز نوعی ورق سیاه هستند که طی عملیات و پردازش خاصی، به ورق سرد تبدیل شده‌اند. در این مقاله از مجله مشاوران آهن به شما توضیح می‌دهیم که ورق سیاه چیست و چه کاربردهایی دارد. همچنین مشاوران آهن بهترین قیمت ورق سیاه را روزانه اعلام می‌کند.

ورق سیاه چیست؟

ورق سیاه نوعی ورق فولادی است که در فرآیند نورد گرم تولید می‌شود. در این روش، بیلت یا تختال فولادی در دمای بسیار بالا، معمولاً فراتر از نقطه تبلور مجدد (بیش از حدود ۹۳۰−۱۱۰۰ درجه سانتی‌گراد)، گرم می‌شود و سپس با عبور از غلتک‌ها، به ضخامت نهایی می‌رسد. سطح مات و تیره این ورق ناشی از اکسیداسیون و دوده‌ موجود به‌دلیل حرارت زیاد است و به همین دلیل به آن «ورق سیاه» می‌گویند.

ویژگی‌های اصلی ورق سیاه شامل استحکام کششی مناسب، قابلیت شکل‌دهی و چقرمگی بالا می‌شود. این ورق نسبت به ورق‌های نورد سرد (روغنی یا گالوانیزه) سطحی خشن‌تر و دقت ابعادی کمتری دارد و عمدتاً در مصارفی به‌کار می‌رود که ظاهر نهایی اولویت ندارد. هم‌چنین، هزینه تولید آن نسبت به ورق سرد پایین‌تر است و یک گزینه‌ اقتصادی محسوب می‌شود.

انواع ورق سیاه از نظر گرید شامل گرید ST37 یا ST52 هستند؛ ST37 با درصد کربن کمتر، برای ساخت پروفیل و سازه‌های سبک مانند ساختمان به‌کار می‌رود، در حالی که ST52 با کربن بالاتر، در صنایع سنگین مثل پتروشیمی، تانکرسازی و کشتی‌سازی کاربرد دارد. این ورق به صورت رول (کلاف) و شیت (برش‌خورده یا فابریک)، و با ضخامت‌هایی غالباً بین ۱/۵ تا ۱۵ میلی‌متر (در صورت نیاز تا بیش از ۱۰۰ میلی‌متر)، تولید می‌شود.

هنگم خرید ورق سیاه گرید، ضخامت و فرم عرضه (رول یا شیت) باید بر اساس نیاز پروژه و شرایط محیطی انتخاب شود. ضمن اینکه، به دلیل سطح بدون پوشش این ورق، در پروژه‌هایی که مقاومت در برابر خوردگی اهمیت دارد، باید پس از نصب، پوشش‌ مناسب روی ورق قرار گیرد.

کاربرد ورق سیاه

در پاسخ به این سوال که ورق سیاه چیست، باید گفت ورقی است که طی فرایند نورد گرم در دمای بالای ۹۰۰ درجه سانتی گراد تولید می‌شود و به همین دلیل به آن ورق گرم نیز می‌گویند.

همانطور که پیشتر هم اشاره کردیم، کاربرد ورق سیاه در صنایع مختلفی مشهود است و پایه و اساس تولید بسیاری از محصولات فولادی محسوب می‌شود. همچنین از ورق سیاه به طور مستقیم نیز در بسیاری از صنایع استفاده می‌شود. از کاربردهای ورق سیاه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• صنعت خودروسازی
• کشتی سازی
• تانکرسازی
• صنایع پتروشیمی
• ساخت لوله‌های نفتی
• ساخت گاردریل‌های جاده‌ها
• پروفیل‌های ساختمانی

انواع ضخامت ورق سیاه

اکنون که می‌دانید ورق سیاه چیست و با کاربردهای آن در صنایع آشنا شده‌اید، در این بخش اطلاعاتی در مورد انواع ضخامت ورق سیاه در اختیار شما می‌گذاریم. ورق‌های سیاه از لحاظ ضخامت تنوع بالایی دارند. انواع ضخامت ورق سیاه بر اساس استاندردهای مشخصی طراحی و در نظر گرفته می‌شود. ضخامت ورق‌های فولادی از ۱.۵ میلی‌متر شروع می‌شود و به بیش از ۱۵ میلی‌متر می‌رسد.

ورق‌های سیاه در دو نوع رول و شیت بسته بندی و وارد بازار می‌شوند. اگر ضخامت ورق بین ۱.۵ تا ۱۵ میلی‌متر باشد، ورق‌ها هم به شکل رول  و هم به شکل شیت بسته بندی و وارد بازار می‌شوند. از طرف دیگر اگر ورق‌ها ضخامت بیش از ۱۵ میلی‌متر داشته باشند، فقط به شکل شیت بسته بندی می‌شوند و وارد بازار خواهند شد.

ابعاد ورق سیاه

یکی دیگر از ویژگی‌هایی که باید در مورد ورق سیاه در نظر بگیرید، ابعاد ورق سیاه است. بازه‌ ابعادی ورق‌های سیاه بسیار گسترده است و این ورق‌ها در ابعاد مختلفی تولید می‌شوند که هرکدام کاربرد خاص خود را دارند. موارد مهمی که در مورد ابعاد ورق سیاه باید در نظر گرفت، شامل موارد زیر هستند:

1. ضخامت ورق
2. طول ورق
3. عرض ورق

به این نکته توجه کنید که ورق‌های سیاه بیشتر با ضخامت خود شناخته می‌شوند. به عنوان مثال اگر بگوییم ورق سیاه ۱.۵ میلی‌متر، درواقع ضخامت ورق ۱.۵ میلی‌متر است.

معایب ورق سیاه

تا اینجا گفتیم که ورق سیاه چیست و چه کاربردهای متنوعی در صنایع مختلف دارد. با وجود کاربردهای بسیار زیاد و گسترده، ورق سیاه مانند هر قطعه فولادی یا حتی صنعتی دیگری معایبی خواهد داشت. از معایب ورق سیاه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• ظاهر مات
• سطح زبر و خشن
• احتمال زنگ زدگی بالا
• استحکام کمتر نسبت به ورق سرد

در ادامه در مورد هرکدام از این معایب توضیح می‌دهیم:

ظاهر مات

یکی از اولین معایب ورق سیاه، ظاهر مات آن است. ظاهر مات این ورق در مقابل ورق‌های رنگی، روغنی یا گالوانیزه ظاهر زیبا و جالبی نیست و اگر استفاده از ورق در محلی باشد که در معرض دید است و ظاهر اهمیت دارد، مات بودن این ورق می‌تواند یک عیب بزرگ محسوب شود.

سطح زبر و خشن

از طرف دیگر باید به این نکته اشاره کرد که ورق سیاه، سطح زبر و خشنی دارد و ممکن است هنگام استفاده از آن به دست آسیب برساند. ورق سیاه طی فرایند نورد گرم تولید می‌شود و سطح خشن آن نیز به همین دلیل ایجاد خواهد شد. با این حال ورق سیاه کیفیت بالایی دارد و اگر کیفیت مهم باشد، می‌توان از این عیب چشم پوشی کرده و جانب احتیاط را برای آن رعایت کرد.

احتمال زنگ زدگی بالا

ازآنجایی که ورق سیاه با هیچ رنگ یا روغن یا پوشش گالوانیزه‌ای محافظت نمی‌شود، احتمال زنگ زدگی آن نسبت به ورق‌های سرد که پوشش رنگ، روغن یا گالوانیزه دارند بسیار بیشتر است. اگر ورق در محیطی نگهداری شود که در معرض آب، رطوبت و اکسیژن باشد، احتمال زنگ زدگی آن به شدت بالا می‌رود. به همین دلیل بهتر است أن را با موادی که مانع زنگ زدگی می‌شوند پوشش داد.

استحکام کمتر نسبت به ورق سرد

همانطور که اشاره کردیم، ورق‌های سیاه با نورد گرم تولید می‌شوند و به علت حرارت بالا، نسبت به سایر ورق‌هایی که با نورد سرد تولید می‌شوند از استحکام کمتری برخوردار هستند. این ورق‌ها نسبت به ورق‌های سرد ماندگاری کمتری دارند و برای شرایطی که استحکام اهمیت زیادی داشته باشد، مناسب نیستند.

ورق سیاه فابریک چیست؟

همانطور که توضیح دادیم ورق سیاه چیست و در مورد ضخامت آن نیز صحبت کردیم، به این موضوع اشاره داشتیم که نوع بسته بندی ورق‌ها به ضخامت آن‌ها بستگی خواهد داشت. ورق سیاه فابریک درواقع نوعی روش عرضه این محصول است و کاربرد متفاوتی ندارد.

ورق‌های سیاه زمانی که تولید می‌شوند و به مرحله عرضه به بازار می‌رسند، یا به صورت رول شده یا به صورت فابریک که شیت نیز نامیده می‌شود، وارد بازار خواهند شد. درواقع ورق سیاه فابریک همان ورق سیاه است و همان کاربرد مشابه را دارد، اما به دلیل ضخامت بالای ۱۵ میلی‌متر به صورت فابریک و شیت وارد بازار خواهد شد.

قیمت ورق سیاه

کارخانه‌های فولاد کشور امروزه، نقش فعالی در تولید ورق سیاه دارند و همین موضوع قیمت ورق را در کشور ما تحت تاثیر قرار می‌دهد. با این حال باید بدانید که قیمت ورق سیاه نسبت به دیگر انواع ورق کمتر است. عواملی که قیمت ورق سیاه را تحت تاثیر قرار می‌دهند شامل موارد زیر هستند:

1. برند تولید کننده
2. مواد اولیه
3. تکنولوژی ساخت
4. اندازه و ضخامت ورق
5. کیفیت ورق

همچنین این موضوع را در نظر داشته باشید که بازار آهن به خصوص در سال‌های اخیر، بازار پر نوسانی بوده و قیمت ورق سیاه نیز تحت تاثیر این بازار است.

سخن پایانی

اگر می‌خواهید در یک جمله بدانید که ورق سیاه چیست باید بگوییم یکی از پرکاربردترین انواع ورق در صنعت است که حضور آن در همه صنایع دیده می‌شود. این ورق به روش نورد گرم تولید می‌شود و ویژگی‌های متفاوتی نسبت به ورق سرد دارد.

برای خرید ورق سیاه توصیه می‌شود خرید خود را به کمک تامین کننده‌های معتبر قطعات فولادی انجام دهید. ما در مشاوران آهن، ضمن ارائه مشاوره تخصصی، ورق سیاه را با بهترین قیمت در اختیار شما قرار می‌دهیم. با مآ، خریدی هوشمندانه را تجربه خواهید کرد.

سوالات متداول